appeal to tradition or faith อ้างประเพณีหรือศรัทธา
ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ
เรามีจะเชื่อโดยปริยาย ว่าสิ่งที่คนโบราณสอน หรือตั้งเป็นกฎเกณฑ์ไว้ ย่อมได้รับการทดสอบมาแล้วเป็นศตวรรษ ๆ จึงเกิดมีความรู้ยำเกรงไม่กล้าฝ่าฝืนโดยไม่จำเป็นแต่ก็ไม่ควรงมงายเกินไป เพราะเมื่อกาลเวลาล่วงไปสิ่งแวดล้อมหลายอย่างเปลี่ยนโฉมหน้าไปแนวทางปฏิบัติหลายอย่างก็ควรมีการปรับปรุงแก้ไขให้เหมาะสมกับสถานการณ์ใหม่ ๆ อนึ่ง ธรรมเนียมหรือความเชื่อทางศาสนาเป็นสิ่งที่ถือกันในกลุ่มชนที่ยอมรับรู้ร่วมกัน ไม่เป็นที่ยอมรับของคนทั้งโลก จึงอ้างเป็นเหตุผลสำหรับคนทุกคนไม่ได้จะอ้างได้ก็เหมือนกันเท่านั้น เช่น
1. “มนุษย์สองคนแรกมีชื่อว่า อาดัมและอีฟ เพราะไบเบิลกล่าวไว้เช่นนั้น” ไบเบิลไม่ใช่หนังสือวิทยาศาสตร์หรือประวัติศาสตร์ จะนำมาอ้างอิงตัวอักษรเพื่อยืนยันข้อเท็จจริงทางด้านวิทยาศาสตร์หรือประวัติศาสตร์หาได้ไม่ นอกจากจะใช้วิจารณญาณแยกเอาเหตุการณ์ที่พาดพิงถึงวิทยาศาสตร์หรือประวัติศาสตร์นั้น ๆ ออกมาศึกษากันด้วยวิธีการวิทยาศาสตร์หรือประวัติศาสตร์เสียก่อน จึงจะมีน้ำหนักมาอ้างอิงด้านวิทยาศาสตร์หรือประวัติศาสตร์ได้ มิฉะนั้นแล้วเราก็ต้องพอใจกับความหมายตามนัยสัญลักษณ์เท่านั้น
2. “แกจะแต่งงานกับลูกสาวฉันไม่ได้ เพราะธรรมเนียมในตระกูลของฉันไม่เคยยกลูกสาวให้คนต่างชาติ” ธรรมเนียมในตระกูลไม่เคยก็เคยเสียที เป็นการเริ่มต้นธรรมเนียมใหม่ที่เหมาะสมกับสถานการณ์ใหม่ ลูกหลานต่อๆ ไปจะได้สบายใจกันทั่วหน้า และมัวแต่เคร่งอยู่กับเรื่องที่ไม่มีความสำคัญต่อไปอีกแล้วทำไมกัน