Aquinas on goodness ความดีของอไควเนิส
ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ
อไควเนิส (Saint Thomas Aquinas 1225-1274) แก้ไขอภิปรัชญาของออเกิสทีน (Augustine) ว่า สิ่งสากลมิได้อยู่ในพระปัญญาของพระเจ้า แต่พระองค์เองทรงเป็นกฎเกณฑ์ของสิ่งทั้งปวง “God himself is the norm of all things.” เพราะฉะนั้นน้ำพระทัยของพระเจ้าจะขัดกับเหตุผลไปไม่ได้ ถ้าเกิดขัดกันขึ้นให้พยายามตรึกตรองใหม่ให้ดี ๆ ว่า เราดำเนินเหตุผลถูกต้องหรือไม่ ถ้าแน่ใจว่าเราดำเนินเหตุผลถูกต้องแล้วก็ให้สงสัยได้ว่า เราอาจจะเข้าใจน้ำพระทัยของพระเจ้าไม่ถูกก็ได้ ให้พยายามค้นคว้าดูใหม่ว่าพระองค์มีพระประสงค์อย่างไรแน่ พระดำรัสของพระองค์ที่ตรัสไว้นานแล้วอาจจะต้องเข้าใจเสียใหม่ให้ถูกตามกาลเทศะก็ได้ อย่างไรก็ตาม อไควเนิสให้หลักไว้ว่า เราเข้าใจอย่างไรด้วยเหตุผลแล้วปฏิบัติไปตามความเข้าใจของเราด้วยใจจริง พระเจ้าจะไม่ทรงเอาโทษ แม้จะไปขัดกับพระบัญญัติของพระองค์เข้าจริง ๆ ก็ตาม ทั้งนี้ก็เพราะพระองค์ทรงประทานปัญญาให้แต่ละคนสำหรับชี้ขาดการดำเนินชีวิตของตนเอง ถ้าไม่เชื่อปัญญาของตนเองแล้วจะไปเชื่อใคร คนอื่นอาจจะหลอกเราได้ แต่ปัญญาของเราไม่มีวันจะหลอกเรานอกจากปัญญาจะเข้าใจผิดไปเอง แม้เข้าใจผิดก็ตาม ปัญญาก็ยังคงซื่อสัตย์ต่อเราเสมอ การปฏิบัติเช่นนี้เรียกว่าเดินตามมโนธรรม (to follow the conscience) แม้จะผิดอย่างไรก็ไม่เป็นบาปต่อหน้าพระเจ้า
มาตรการตัดสินความประพฤติสำหรับอไควเนิส ได้แก่การเดินตามน้ำพระทัยของพระเจ้าโดยเดินตามมโนธรรมของตนเอง