Aquinas on How God Knows  อไควเนิสกับพระเจ้ารู้อย่างไร
ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ
ความรู้ของพระเป็นเจ้าก็มิใช่สิ่งใดอื่นที่เพิ่มขึ้นมาในพระเป็นเจ้า ความรู้ของพระองค์คงเป็นสิ่งเดียวกับสารัตถะของพระองค์นั่นเอง คือ กรรตุภาวะบริสุทธิ์นั่นเอง ดังนั้น พระองค์ย่อมรู้ทุกสิ่งเป็นปัจจุบันเสมอ ในสารัตถะของพระองค์เอง กล่าวคือ โดยการรู้พระองค์เอง พระองค์ย่อมรู้ทุกสิ่งด้วยในความรู้เดียวกัน มโนคตินิรันดรจึงมิใช่สิ่งแปลกปลอมเสริมแต่งพระปัญญาของพระองค์ แต่เป็นพระปัญญาของพระองค์นั่นเอง จึงกล่าวได้ว่า มโนคติและกฎเกณฑ์ต่างๆ มิได้อยู่ในพระองค์ หากแต่มโนคติและกฎเกณฑ์ทั้งหลายคือสารัตถะของพระองค์นั่นเอง กฎคือพระเป็นเจ้าและพระเป็นเจ้าคือกฎด้วยประการฉะนี้ กฎที่เป็นพระเจ้าเช่นนี้ย่อมไม่ใช่ประมวลกฎที่อยู่นิ่งเฉย หากแต่เป็นกรรตุภาวะบริสุทธิ์ที่ทำการเป็นปัจจุบันเสมอ ทำการนอกกาละและเทศะ หากแต่มีผลในกาละและเทศะ ผลนั้นหาได้มีผลกลับไปกระทบกระเทือนพระองค์แต่ประการใดไม่ หากแต่ผลดีเป็นของผู้ปฏิบัติกฎนั้นเอง พระองค์ยังคงเพียบพร้อมเต็มเปี่ยมบริบูรณ์ด้วยความสมบูรณ์ในระดับเหลือล้นอยู่เป็นนิจนิรันดร
ถ้าเช่นนั้นจะอธิบายแผนการสร้างโลกอย่างไร แผนการสร้างเป็นสารัตถะของพระองค์เสมอมา แผนการสร้างเป็นเพียงพระดำริของพระองค์ว่าจะสร้างอย่างไร มิได้หมายความว่าทรงกำหนดมโนคติเป็นอย่างๆไว้ในปัญญา ครั้นถึงเวลาสร้างก็ทรงสร้างแต่ละอย่างตามแม่แบบที่ได้กำหนดไว้ มิใช่เช่นนั้น มโนคติมิได้แยกเป็นอย่างๆ ในพระดำริของพระองค์ ทรงดำริรวมๆ แต่ทว่าทุกมโนคติก็แฝงอยู่ในนั้น