
Bentham on ethic จริยธรรมของเบนเธิม
ผู้แต่ง : วราภรณ์ พงศ์ธรพิสุทธิ์
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ
เบนเธิม ( Jeremy Bentham, ๑๗๔๘-๑๘๓๒ ) จากการศึกษาปรัชญาของเดวิด ฮิวม์และจากประสบการณ์ที่ตนมีในวงการกฎหมายและการเมือง เบนเธิมสรุปเป็นอภิปรัชญาของตนว่า
ธาตุแท้ของมนุษย์ คือ การแสวงหาความพึงพอใจ
และความทุกข์ที่เป็นจริงมีในชีวิตนี้เท่านั้น คำสอนเรื่องชีวิตทำให้คนจำนวนมากไขว้เขว ยอมรับทุกข์และสละความพึงพอใจในชีวิตนี้เพื่อแลกกับความสุขที่หวังจะได้มากกว่าและดีกว่าในโลกหน้า จึงควรจูงใจให้ทุกคนเห็นแจ้งว่าชีวิตของคนเรามีแต่ชีวิตเท่านั้น มาตรการจริยะที่ถูกต้องและเหมาะสมสำหรับมนุษย์ทุกคนก็คือ
การแสวงหาความสุขให้เข้มที่สุดและนานที่สุด
การปกครองที่ดีจะต้องมุ่งให้มีความสุขเข้มที่สุดแก่คนจำนวนมากที่สุด ไม่ว่าจะต้องการความสุขแบบใด
กฎหมายที่ดีจะต้องค้ำประกันเป้าหมายนี้ในสังคม บทประพันธ์บทหนึ่งสรุปความคิดของเบนเธิมเองว่า
เข้ม นาน จริง เร็ว บริสุทธิ์ Intense, long, certain, speedy, fruitful, pure
ความพึงพอใจหรือความทุกข์ใด Such marks in pleasures and in pains
มีลักษณะเช่นนี้ endure
ในส่วนตัวจงเลือกไว้ให้เข้ม Such pleasures seek if private be the end;
ในสังคมจงเผื่อแผ่ให้กว้างขวาง If it be public, et then wide extend.
ในทุกเรื่องจงขจัดปัดความทุกข์ Such pains avoid whatever be thy view;
ถ้าจำเป็นจงลดทุกข์ให้น้อยสุด If pains must come, let them extend to few.
Leave a comment