Berkley on cosmos บาร์คลีย์เรื่องจักรวาล

ผู้แต่ง : รวิชตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

โลกไม่ใช่ความฝัน เป็นของมีจริงตามที่เรารู้ด้วยผัสสะ เช่น ก้อนหินที่เราเตะแล้วรู้สึกเจ็บกับก้อนหินในความฝัน เป็นคนละเรื่องไม่เหมือนกัน หินจริง (real stone) เป็นกลุ่มของข้อมูลทางผัสสะ (collection of sense-data) มีสี รูปร่างสันฐาน แข็ง ให้ความเจ็บ ฯลฯ ส่วนหินในจินตนาการหรือในความฝัน (imaginary or dream stone) มีข้อมูลทางผัสสะบางประการ ไม่ครบถ้วนและเลือนลาง

วิทยาศาสตร์ไม่กลายเป็นเหลวไหล เพราะทฤษฎี Esseestpercipi(มีอยู่เฉพาะที่รู้ด้วยสัญชาน) เพราะวิทยาศาสตร์มีหน้าที่สนใจข้อมูลทางผัสสะเท่านั้น ไม่ต้องสนใจเรื่องสาระ ไม่ว่าข้อมูลทางผัสสะจะมีสาระรองรับหรือไม่ก็ไม่มีอะไรกระทบกระเทือนต่อความรู้ทางวิทยาศาสตร์แต่ประการใด วิทยาศาสตร์สนใจรู้ความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลทางผัสสะเท่านั้นก็พอแล้ว

กฎวิทยาศาสตร์ (scientific law)จึงเป็นเพียงข้อความทั่วไปที่บอกให้รู้ว่าในประสบการณ์ของเรา มีมโนคติใดอยู่ร่วมกับหรือติดตามมโนคติใดบ้าง เช่น กฎว่า “การเสียดสีให้ความร้อน” หมายความว่ามโนคติของการเสียดสีย่อมจะเกิดมโนคติความรู้สึกร้อน ซึ่งเป็นมโนคติอีกอันหนึ่งตามมา วิทยาศาสตร์จึงไม่มีหน้าที่พิสูจน์ มีหน้าที่เพียงบอกว่ามีอะไรบ้างในประสบการณ์แต่ละครั้ง

แนวใหม่ในความเข้าใจวิทยาศาสตร์ของบาร์กลีย์ ฮับส์และนักปรัชญาวิทยาศาสตร์สมัยนั้นพยายามอธิบายปรากฏการณ์วิทยาศาสตร์ด้วยกฎความเคลื่อน (theory of motion) ทั้งนี้ก็เพราะการเคลื่อนเป็นของวัดง่าย และวัดได้ก่อนความร้อน แสง เสียง แต่ครั้นปรากฏการณ์อย่างอื่นเริ่มจะมีวิธีวัดของตัวเองได้ การใช้การเคลื่อนที่ไปอธิบายก็เริ่มขัดข้อง แนวปรัชญาวิทยาศาสตร์ของบาร์กลีย์จึงนับว่าแก้ปัญหาได้ดี คือกำหนดหน้าที่วิทยาศาสตร์เสียใหม่ว่า แทนที่จะถาม “ทำไม” (the why of thing) ก็ให้ถามเพียง “เป็นอะไร” (the what of thing) เท่าที่ปรากฏแก่ผัสสะ ครั้นแล้วก็หาความสัมพันธ์ระหว่างปรากฏการณ์ต่าง ๆ ในแง่การอยู่ร่วมกัน (coexistence) และการสืบเนื่องกัน (succession)ก็พอแล้ว