Bruno, Giordano ยอร์ดาโน บรูโน

ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

บรูโน(Giordano Bruno 1548-1600) ก็นับได้ว่าอยู่ในขบวนการแสวงหากฎของเอกภพด้วย เป็นชาวอิตาเลียน เกิดที่เมืองโนลา (Nola) ใกล้เนเพิล เติบโตขึ้นในระหว่างที่ยุโรปกำลังมีความคิดเห็นขัดแย้งกันหนักในเรื่องคริสตศาสนา 2 นิกาย คือคาทอลิกกับโปรเตสแตนต์ บรูโนใฝ่เรียนรู้และคิดหนัก เกิดความสับสนในจิตใจคิดจะหาทางไกล่เกลี่ยสร้างเอกภาพบนความแตกแยกทั้งทางความคิดและทางสังคมของยุโรปในสมัยนั้น แต่เนื่องจากไม่สามารถสร้างอิทธิพลขึ้นในทางใดเลย ในที่สุดก็ตกเป็นเหยื่อของสถานการณ์ คือถูกเผาไฟกลางตลาดตามความต้องการของสังคมสมัยนั้น นับเป็นเหตุการณ์ที่น่าเศร้าที่สุดเหตุการณ์หนึ่งในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ เป็นอุทธาหรณ์และเป็นบทเรียนสำหรับพวกเราในสมัยนี้ได้อย่างดี ว่าชีวิตและคำสอนของบรูโนให้บทเรียนแก่พวกเราในสมัยนี้ได้ในหลายด้านทีเดียว ส่วนมากเราจะรู้จักบรูโนว่าเป็นตัวอย่างหนึ่งแห่งความผิดพลาดของคริสตจักรคาทอลิก แต่ความจริงยังมีอะไรน่ารู้ที่แฝงอยู่เบื้องหลังเหตุการณ์นี้อีกมาก หากเราจะช่วยกันพินิจพิจารณาโดยไม่มีอคติล่วงหน้าแล้ว เราจะได้บทเรียนมากมายในหลาย ๆ ด้าน

บรูโนเกิดในเมืองโนลา ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองเนเพิลไปทางตะวันออกประมาณ 20 ก.ม. เป็นเมืองของอาณานิคมกรีกเก่าแก่ก่อตั้งขึ้นก่อนจะตกเป็นของชาวโรมัน มีวิหารเก่าแก่ และมีอารามนักพรตตั้งมานานเช่นกัน บิดาของบรูโนมีอาชีพเป็นทหารระดับต่ำ บรูโนกำพร้าพ่อแม่ตั้งแต่ยังเป็นเด็ก ไม่ปรากฏว่ามีพี่น้อง ได้อาศัยอารามนักพรตคณะโดมีนิเคินเลี้ยงดูและให้การศึกษา เอาใจใส่การเรียนและเรียนดีจึงได้ทุนเรียนในคณะศิลปศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยแห่งเนเพิล ตัดสินใจเข้าถือพรตในคณะโดมีนิเคิน และได้บวชเป็นบาทหลวง สนใจพิจารณาข้อคิดของนิกายโปรเตสแตนต์และเห็นว่าไม่น่าจะมองข้ามและถือเป็นอริกันกับนิกายคาทอลิก นอกจากนั้นปรัชญาลัทธิต่าง ๆ ที่แพร่หลายอยู่ในขณะนั้น รวมทั้งไสยศาสตร์และการแสวงหากฎของธรรมชาติด้วยการทดลอง บรูโนก็พบว่ามีข้อคิดและความรู้ที่ไม่ควรมองข้าม บรูโนเห็นว่าลัทธิและแนวโน้มต่าง ๆ เหล่านี้ไม่จำเป็นต้องเป็นศัตรูกัน แต่น่าจะมีทางประสานกันและทำความเข้าใจกันได้ บรรยากาศแห่งวิชาการก็จะแจ่มใส สังคมก็จะสงบ และมนุษยชาติก็คงจะก้าวหน้าขึ้นอย่างรวดเร็ว บรูโนพยายามจะเสนอความคิดที่เชื่อว่าทุกฝ่ายจะยอมรับได้ แต่บังเอิญบรูโนทำการครั้งนี้ในขณะที่ยุโรปกำลังร้าวฉานในด้านความคิดอย่างน่ากลัวอันตรายยิ่ง

บรูโนเองก็ไม่มีอิทธิพลและไม่มีผู้ปกป้อง จึงตกอยู่ในฐานะลำบากมาก ไม่แน่ใจว่าบรูโนสามารถตระหนักถึงภัยอันยิ่งใหญ่นี้หรือไม่ แต่ข้อเท็จจริงปรากฏว่าบรูโนลงมือเล่นเกมอันตรายอย่างสนุกมือ โดยเริ่มแสดงความคิดเห็นกับเพื่อนนักพรตในอารามของตน แสดงความเห็นใจกับนิกายโปรเตสแตนต์ที่แยกตัวออกไป

เรื่องราวของบรูโน ทั้งน่าตื่นเต้นและน่าเศร้าสลดระคนกัน กล้าท้าทายพลังที่กำลังเผชิญหน้ากันอย่างน่ากลัวในขณะนั้น กล้าอาสาแก้ปัญหาของโลกในขณะนั้น จนตนเองกลายเป็นเหยื่อของสถานการณ์ไปในที่สุด ถ้าจะว่าบรูโนฉลาดก็ต้องนับว่าฉลาด ถ้าจะว่ารอบรู้ก็ต้องนับว่ารอบรู้ เพราะบรูโนสนใจศึกษาและสามารถเข้าใจความรู้ทุกอย่างที่สนใจศึกษากันในขณะนั้น ยิ่งกว่านั้นยังสามารถเก็บเอาเข้ามาผสมผสานเป็นระบบความรู้ของตนอย่างกลมกลืนกันจนบรูโนเองคิดว่าน่าจะเป็นระบบความรู้ของมนุษยชาติ ซึ่งเชื่อว่าจะสามารถแก้ปัญหาขัดแย้งต่าง ๆ ได้ แต่บรูโนไม่ฉลาดพอที่จะอ่านสถานการณ์ให้เข้าใจได้ว่า ในขณะนั้น 2 ค่ายในยุโรปไม่ต้องการประนีประนอมกัน แต่ต้องการเอาชนะกันโดยทุกวิถีทาง บรูโนจึงกลายเป็นเหยื่อของความขัดแย้งด้วยประการฉะนี้