Buddhism on goodness

ผู้แต่ง : ศุภชัย ศรีศิริรุ่ง
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

มาตรการความประพฤติดีของศาสนาพุทธ (Buddhism) ก็คือ การปฏิบัติตนให้เข้าใกล้นิพพานเท่าที่ฐานะชีวิตจะอำนวย มาตรการจึงยืดหยุ่นได้มาก สิ่งที่ฆราวาสทำได้พระอาจจะทำไม่ได้ เช่น การไปดูภาพยนตร์เรื่องรัก ๆ ใคร่ ๆ สำหรับฆราวาสไม่ทำให้ห่างนิพพานออกไปย่อมไม่เป็นบาป แต่สำหรับพระทำให้ห่างนิพพานออกไปเป็นอาบัติหรือบาปนั่นเอง เพราะแบบหรือฐานะชีวิตของฆราวาสถือว่าอยู่ห่างนิพพานมากอยู่แล้ว การดูภาพยนตร์ประเภทนี้จึงไม่สามารถทำให้ห่างออกไปได้อีก คือ ฆราวาสเคยชินกับแบบแผนชีวิตอย่างฆราวาสอยู่แล้ว แม้จะไปดูภาพยนตร์ก็คงไม่ทำให้เป็นอุปสรรคที่จะมุ่งสู่นิพพาน แต่สำหรับพระซึ่งอยู่ในฐานะชีวิตที่ถือกันว่าจะส่งเสริมให้เข้าใกล้นิพพานได้ยิ่งกว่าฐานะของฆราวาส หรือถ้ายังไม่ใกล้ก็ต้องรีบปรับตัวให้ใกล้โดยเร็ว การที่พระไปชมภาพยนตร์ชนิดนี้ซึ่งผิดแบบแผนจริยวัตรของพระ ย่อมทำให้สภาพจิตใจห่างนิพพานออกมาโดยง่าย จึงถือว่าเป็นการกระทำที่ไม่ดี ไม่เหมาะสม

เหตุผลของจริยธรรมแบบนี้ก็คือ ชาวพุทธเชื่ออภิปรัชญาว่ามีนิพพาน ซึ่งเป็นสภาวะแท้จริงและเป็นจุดหมายสุดท้ายที่มนุษย์และสัตว์โลกทั้งหลายจะต้องมุ่งไปให้ถึง ถ้ามุ่งตรงกันข้าม กล่าวคือทำให้ตัวเองหรือคนอื่นห่างออกจากจุดหมายนี้ ก็เท่ากับกระทำผิดหน้าที่ซึ่งก็คือผิด

แม้ความสำนึกของชาวพุทธจะได้พัฒนาไปหลายสายในกระแสประวัติศาสตร์ และมีคำอธิบายเรื่องพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ พิศดารออกไปต่าง ๆ กันในรายละเอียด แต่ทุกกระแสยังถือว่าเป้าหมายสุดท้ายของชีวิตคือนิพพาน ดังนั้น การมุ่งเข้าใกล้จนถึงนิพพานนับได้ว่า เป็นมาตรการร่วมของชาวพุทธทุกกระแสจนตราบเท่าทุกวันนี้