Defendability as justice ความยุติธรรมคือการให้โอกาสป้องกันตัว

ผู้แต่ง : เมธา หริมเทพาธิป
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

ความยุติธรรมคือ การให้โอกาสป้องกันตัว แต่เดิมฝ่ายที่ฟ้องเป็นฝ่ายได้เปรียบ ฝ่ายที่ถูกฟ้องแม้ไม่ได้ทำผิดก็มักจะแก้ตัวไม่ขึ้น

ต่อมาเมื่อมีการปรักปรำใส่ร้ายกันมากขึ้น จึงเห็นได้ว่าการลงโทษโดยไม่ให้โอกาสจำเลยแก้ตัวนั้นไม่ยุติธรรม จึงได้มีการออกกฎหมายเปิดโอกาสให้จำเลยได้ป้องกันตนเอง และถ้าโจทก์ไม่มีหลักฐานหนักแน่นพอ ก็ต้องยกผลประโยชน์ให้แก่จำเลย ดังมาตรการของศาลสถิตยุติธรรมในปัจจุบันที่ถือว่า จำเลยไม่ผิดจนกว่าจะมีหลักฐานผูกมัดเพียงพอ

การปรับปรุงการศาลของพระปิยมหาราช (ร.5) เดินตามมาตรการนี้ และกฎหมายไทยยังยึดถือเป็นหลักมาจนตราบเท่าทุกวันนี้ ทั้ง ๆ ที่ความรู้ด้านอื่นก้าวหน้าไปมากแล้ว ผลก็คือผู้ร้ายได้ใจไปตาม ๆ กัน นักเขียนการ์ตูน ประยูร จรรยาวงศ์ (สมัยที่ยังมีชีวิตอยู่) ล้อเลียนอยู่บ่อย ๆ ว่ากฎหมายชราภาพ

หากใช้เกณฑ์ให้โอกาสป้องกันตัวในศาล ก็ย่อมเป็นการดีหากจับตัวคนร้ายได้ง่าย ๆ เหมือนกรณีอาชญากรรมอื่น ๆ แต่ในกรณีที่มีผู้ต้องสงสัยอย่างมีมูล และได้รับความคุ้มครองชนิดไม่อาจจะนำตัวมาสอบสวนโดยมีโอกาสป้องกันตัว ทั้งยังเป็นที่หวาดหวั่นกันทั่วไปว่าอาจจะเกิดก่ออาชญากรรมร้ายแรงต่อไป ผู้รับผิดชอบย่อมจะปล่อยปละละเลยไว้ไม่ได้ นับเป็นการผิดความยุติธรรมต่อผู้เสียหาย และผู้กลัวว่าตนหรือพวกพ้องอาจจะได้รับความเสียหายต่อไป