DK ดีเค

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

DK เป็นชื่อย่อของ Dieks และ Kranz เป็น 2 ผู้เชี่ยวชาญชาวเยอรมันที่ได้ศึกษานักปรัชญากรีกรุ่นแรกเป็นอย่างดี ได้รวบรวมคำอ้างและคำอ้างอิง โดยจัดเป็นหมวดหมู่อย่างเรียบร้อย ทำให้ศึกษาปรัชญากรีกโบราณได้สะดวกขึ้นอย่างมาก จึงมีการแปลเป็นภาษาต่าง ๆ (ยังไม่มีใครแปลเป็นภาษาไทย) และนิยมอ้างและอ้างอิงตามระเบียบการที่ท่านทั้ง 2 ได้วางไว้กันทั่วโลก

การอ้างอิงหนังสือทั้ง 2 เล่มของดีลส์ นิยมอ้างอิงเหมือนกันดังนี้ คือ ขึ้นต้นโดยใช้อักษรย่อของผู้เรียบเรียงทั้งสองว่า DK (Diels and Kranz) แล้วต่อด้วยเครื่องหมายซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ตอน

ตอนแรก เป็นจำนวนเลขบอกหมายเลขประจำตัวของนักปรัชญา ซึ่งแต่ละคนมีหมายเลขตรงกันในทั้งสองเล่ม เช่น เธลิสได้หมายเลข 11 เฮเรอคลายเทิสหมายเลข 22 เป็นต้น

ตอนที่สอง เป็นอักษรโรมันตัวใดตัวหนึ่งใน 2 ตัว A หมายความว่าอ้างอิงมาจากหนังสือ ลต. DoxographiGraeci(ประมวลทรรศนะปรัชญากรีก) ซึ่งเป็นคำอ้างของนักเขียนอื่นเกี่ยวกับความคิดของนักปรัชญาหมายเลขนั้น B หมายความว่ามาจาก The Presocratic Fragments (เศษนิพนธ์ก่อนซาเครอทิส) ซึ่งเป็นเศษนิพนธ์ของนักปรัชญาหมายเลขนั้น เช่น 11 A หมายความว่าเป็นคำอ้างของผู้อื่นที่กล่าวถึงเธลิส 11 B หมายความว่าเป็นคำกล่าวของเธลิสซึ่งเป็นเศษนิพนธ์อ้างอิงไว้ในหนังสือของผู้อื่น

ตอนที่สาม เป็นตัวเลขบอกลำดับข้อ เช่น DK, 11 A 1 หมายความว่าเป็นคำอ้างของผู้อื่นที่กล่าวถึงเธลิส ลำดับข้อที่ 1 ; DK, 11 B 2 หมายความว่าเป็นเศษนิพนธ์ของเธลิสลำดับข้อที่ 2

บางครั้งอาจพบว่า ผู้อ้างอิงดีลส์ใช้เครื่องหมายเพียงตอนสองและตอนสามเท่านั้น ตอนต้นละไว้ จะละได้เช่นนี้ก็เฉพาะในตอนที่กำลังพูดถึงนักปรัชญาผู้นั้นโดยเฉพาะอยู่เท่านั้น เช่น ในบทที่ว่าด้วยเธลิส อาจจะใช้เครื่องหมายเพียง DK, A 1 หรือ DK, B 2 ให้ผู้อ่านเข้าใจเอาเองว่ามีเลข 11 นำหน้า ในบทที่กล่าวถึงนักปรัชญาอื่น ๆ ถ้าจะอ้างอิงถึงเรื่องของเธลิส จะขาดเลข 11 นำหน้าเสียมิได้

2. หมายเลขประจำตัวของนักปรัชญาในหนังสือของดีลส์และกรันซ์ มีดังต่อไปนี้

1) Orpheus = ออร์เฟียส (ศต.9 ก.ค.ศ. กวีและนักดนตรีคนแรกที่ใช้ภาษากรีก)
2) Musaeus = มิวซีเอิส (ศต.5 ก.ค.ศ.) (ศิษย์คนหนึ่งของออร์ฟีเอิส)
3) Epimenides = เอพิเมเนอดิส (ศต.6 ก.ค.ศ.)
4) Hesiod = ฮีเสียด (ศต.9-8 ก.ค.ศ.)
5) Phocus = โฟเคิส (ศต.6-5 ก.ค.ศ.)
6) Cleostratus = คลีอัสเทรเทิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
7) Pherecydes = เฟเรอซายดิส (ปลายศต.5 ก.ค.ศ.)
8) Theagenes = ธิเอเจอนิส (ศต.6 ก.ค.ศ.)
9) Acusilaus = อคีวสิเลเอิส (ศต.6 ก.ค.ศ.)
10) Seven Sages = ปราชญ์ทั้ง 7
11) Thales = เธลิส (ก.ค.ศ.625?-547?)
12) Anaximander = อแนกเซอแมนเดอร์ (ก.ค.ศ.610?-547?)
13) Anaximenes = แอแนกซีเมอนิส (ก.ค.ศ.588?-524?)
14) Pythagoras = ไพแธเกอเริส (ก.ค.ศ.580?-500?)
15) Cercops = เซอร์คัพส์ (ศต.6 ก.ค.ศ.)
16) Petron of Himera = พีทรันแห่งฮายเมอเรอ (ศต.6 ก.ค.ศ.)
17) Bro(n)tinus = บรันทายเนิส (ศต.6 ก.ค.ศ.)
18) Hippasus of Metapontum = ฮีเพอเสิสแห่งเมเทอพันเทิม (ศต.6-5 ก.ค.ศ.)
19) Calliphon = แคเลอฟัน (ศต.6 ก.ค.ศ.)
Democedes = ดิมาสิดิส (ศต.6 ก.ค.ศ.)
20) Parm(en)iscus = พาร์เมอนิสเคิส/พาร์มีสเคิส (ศต.6 ก.ค.ศ.)
21) Xenophanes = สินาเฟอนิส (ก.ค.ศ.560?-478?)
22) Heracleitus = เฮเรอคลายเทิส (ก.ค.ศ.536?-470?)
23) Epicharmus of Syracuse = เอพิคาร์เมิสแห่งซีราคิวส์ (ก.ค.ศ.530?-440?)
24) Alcmaeon of Croton = แอลค์เมียนแห่งโครทัน (ศต.6 ก.ค.ศ.)
25) Iccus = อีเคิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
26) Paron = เพรัน (ศต.5 ก.ค.ศ.)
27) Ameinias = อมายเนียส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
28) Parmenides = พาร์เมเนอดิส (ก.ค.ศ.515?-450?)
29) Zeno = ซีโนแห่งอีเลีย (ก.ค.ศ.495?-430?)
30) Melissus = เมอลีเสิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
31) Empedocles = เอมเพเดอคลิส (ก.ค.ศ.492?-430?)
32) Menestor = เมอนีสเทอร์ (ศต.5 ก.ค.ศ.)
33) Xuthus = ซิวเทิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
34) Boidas = บอยเดิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
35) Thrasyalces = แธรเซียลซิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
36) Ion of Chios = อายอันแห่งคายอัส (ก.ค.ศ.490?-421?)
37) Damon = เดมัน (ศต.4 ก.ค.ศ.)
38) Hipponof Samos = ฮีพันแห่งเซมัส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
39) Hippodamus = ฮิพพาเดอเมิส (ศต. 5 ก.ค.ศ.)
Phaleas = เฟเลียส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
40) Polycleitus = พาลิคลายเทิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
41) Oenopides = อินาเพอดิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
42) Hippocrates of Cos = ฮิพาเครอทิสแห่งโคส (ก.ค.ศ.460?-377?)
Aeschylus = เอสเคอเลิส (ก.ค.ศ.525-456)
43) Theodorus = ธีเออโดเริส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
44) Philolaus of Tarentum = ฟีเลอเลเอิส แห่ง เทอเรนเทิม (ศต.6 ก.ค.ศ.)
45) Eurytus = ยุรายเทิส (ศต.5-4 ก.ค.ศ.)
46) Archippus = อาร์คีเพิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
Lysis of Tarentum = ลายเสิสแห่งเทอเรนเทิม (ศต.5 ก.ค.ศ.)
Opsimus = อัพไซเมิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
47) Archytas of Tarentum = อาร์คีเทิสแห่งเทอเรนเทิม (ศต.5-4 ก.ค.ศ.)
48) Occelus (Ocellus) = โอซีเลิส/โอเซลเลิส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
49) Timaeus = ไทมีเอิส (ศต.4-3 ก.ค.ศ.)
50) Hicetas of Syracuse = ไฮซีเทิสแห่งซีเรอคิวส์ (ศต.4 ก.ค.ศ.)
51) Ecphantus of Syracuse = เอกแฟนเทิสแห่งซีเรอคิวส์ (ศต.4 ก.ค.ศ.)
52) Xenophilus = เซเนอฟายเลิส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
53) Arion = อรายอัน (ศต.4 ก.ค.ศ.)
Diocles = ดายเออคลิส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
Echecrates = เอเคอเครทิส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
Phanton = แฟนทัน (ศต.4 ก.ค.ศ.)
Polymnastus = พาลิมแนสเทิส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
54) Amyclas = อมายเคลิส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
Cleinias = คลายเนียส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
Prorus = พราเริส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
55) Damon = เดมัน (ศต.5-4 ก.ค.ศ.)
Phintias = ฟินเทียส (ศต.5-4 ก.ค.ศ.)
56) Euphranor = ยุเฟรเนอร์ (ศต.4 ก.ค.ศ.)
Myonides = มายเออนายดิส (ศต. 4 ก.ค.ศ.)
Simus = ซายเมิส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
57) Lycon = ลายคัน (ศต.4-3 ก.ค.ศ.)
58) Pythagoreans = ชาวไพแธเกอเริสที่มีบันทึกอยู่ในสำนักของแอเริสทาเทิล
59) Anaxagoras = แอแนกแซเกอเริส (ก.ค.ศ.499?-428?)
60) Archelaus of Athens = อาร์เคอเลเอิสแห่งเอเธนส์ (ศต.5 ก.ค.ศ.)
61) Metrodorus of Lampsacus = เมเทรอโดเริสแห่งแลมพ์เซอเคิส (ศต.5-4 ก.ค.ศ.)
62) Cleidemus = คลายเดอมิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
63) Idaeus = ไอดีเอิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
64) Diogenes of Apollonia = ไดอาเจอนิสแห่งแอเพอโลเนีย (ศต.5 ก.ค.ศ.)
65) Cratylus = แครเทอเลิส (ศต.5-4 ก.ค.ศ.)
66) Antisthenes the Heracleitean = แอนทีสเรอนิสศิษย์ของเฮเรอไคลเทิส (ก.ค.ศ.445?-365?)
67) Leucippus = ลิวซีเพิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
68) Democritus = ดิมาเครอเทิส (ก.ค.ศ.460?-370?)
69) Nessas = เนเสิส (ศต.5-4 ก.ค.ศ.)
70) Metrodorus of Chios = เมเทรอโดเริสแห่งคายอัส (ศต.5-4 ก.ค.ศ.)
71) Diogenes of Smyrna = ไดอาเจอนิสแห่งสมีร์เนอ (ศต.4 ก.ค.ศ.)
72) Anaxarchus = แอแนกซาร์เคิส (ศต.4 ก.ค.ศ.)
73) Hecatacus of Abdera = เฮเคอทีเอิสแห่งแอบดีเรอ (ศต.4-3 ก.ค.ศ.)
74) Apollodorus of Cyzicus = อพาเลอโดเริสแห่งซายสิเคิส (ศต.4-3 ก.ค.ศ.)
75) Nausiphanes = นอซีเฟอนิส (ศต.4-3 ก.ค.ศ.)
76) Diotimus = ไดอาทิเมิส (ศต.4-3 ก.ค.ศ.)
77) Bion of Abdera = บายอันแห่งแอบดีเรอ (ศต.4-3 ก.ค.ศ.)
78) Bolus = บาเลิส (ศต.3 ก.ค.ศ.)
79) Sophism = ลัทธิซาฟิสม์
80) Protagoras = โพรแทเกอเริส (ก.ค.ศ.480?-410?)
81) Xeniades = ซีนายเออดิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
82) Gorgiasof Leontini = กอร์เจียสแห่งลีอันทายเนอ (ก.ค.ศ.483?-376?)
83) Lycophron the Sophist = ลายเคอฟรานชาวซาฟิสท์ (ศต.4 ก.ค.ศ.)
84) Prodicus of Ceos = พราเดอเคิสแห่งซีอัส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
85) Thrasymachus = แธรเสอแมเคิส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
86) Hippias = ฮีเพียส (ศต.5 ก.ค.ศ.)
87) Antiphon the Sophist = แอนเทอฟานชาวซาฟิสท์ (ศต.5 ก.ค.ศ.)
88) Critias = ครีเซียส (ก.ค.ศ.480?-403?)
89) Anonymous = นิรนาม (อ้างอิงในอายม์บลีเคิส)
90) Twofold Arguments = ข้ออ้างเหตุผลสองด้าน