faith, meaning of ความหมายของศรัทธา
ผู้แต่ง : ศุภชัย ศรีศิริรุ่ง
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ
บุคคลจะสามารถเข้าถึงความจริงทางศาสนาได้ก็โดยผ่านศรัทธาที่มีต่อศาสนานั้น ๆ ผู้ไม่มีศรัทธาย่อมไม่สามารถตัดสินความจริงทางศาสนาได้ เพราะไม่สามารถเข้าถึงความหมายของภาษาศาสนาได้เหมือนผู้มีศรัทธา
ศรัทธา (faith) คือความเชื่อ (believe) ที่ประกอบด้วยความทุ่มเท (commitment) ด้วยชีวิตและจิตใจทั้งหมดของผู้เชื่อ ศรัทธาจึงเป็นคุณธรรมข้อแรกที่ทุกศาสนาเรียกร้องจากบรรดาศาสนิกของตน ทั้งนี้ก็เพราะศรัทธานั้นทำให้มีเป้าหมายที่ชัดเจน และมีกำลังที่พร้อมจะทุ่มเทปฏิบัติตามข้อปฏิบัติทางศาสนา พร้อมที่จะดำเนินชีวิตตามวิถีทางที่ศาสดากำหนดไว้อย่างเคร่งครัด เพื่อนำไปสู่เป้าหมายสูงสุดของศาสนา ศรัทธาในศาสนาจึงนำไปสู่การปฏิบัติด้วยความทุ่มเทสุดตัว และย่อมก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตของบุคคลนั้น ๆ ซึ่งจะปรากฏออกมาจริง และส่งผลจริงต่อโลกและชีวิต เป็นความเป็นจริงของปรากฏการณ์ทางศาสนาที่เกิดขึ้นจริง
ศรัทธาที่ประกอบด้วยปัญญา จึงจะเป็นศรัทธาที่ปลอดภัย เป็นศรัทธาที่สว่าง มีปัญญารู้เป้าหมายที่แท้จริงของทุกศาสนาว่ามีวัตถุประสงค์เดียวกันคือ เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของมนุษย์ให้สูงขึ้นไปตามลำดับขั้นของการพัฒนาของแต่ละบุคคล เป็นศรัทธาที่พร้อมจะทุ่มเทเพื่อการสร้างสรรค์ ปรับตัว ร่วมมือกันเพื่อแสวงหาสิ่งที่มีคุณค่าต่อชีวิตที่ดีกว่าไปเรื่อย ๆ เท่าที่ปัญญาจะไปถึง เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขและเข้าใจกันโดยไม่เบียดเบียนกัน แต่ถ้าเป็นศรัทธาที่มืดบอด ไม่ประกอบด้วยปัญญา ย่อมเป็นความงมงายที่นำไปสู่การทุ่มเทที่ก่ออันตรายได้อย่างมากมายต่อมวลมนุษยชาติ ดังที่ปรากฏมาแล้วในอดีต ได้แก่ สงครามศาสนาจนกระทั่งถึง สงครามก่อการร้ายในยุคสมัยปัจจุบัน
ความจริงทางศาสนาจึงมิใช่ความจริงตามตัวอักษร มิใช่ความจริงที่ถูกต้องตามคัมภีร์เฉพาะตอน มิใช่ความจริงทางประวัติศาสตร์ มิใช่ความจริงตามแนวเหตุผล มิใช่ความจริงทางวิทยาศาสตร์หรือปรัชญา แต่คือความจริงที่สามารถเปลี่ยนวิถีชีวิต และพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ศรัทธาได้จริง ที่ไม่สามารถนำเอาเกณฑ์การตัดสินความรู้/ความจริงของวิชาการต่าง ๆ ข้างต้นมาตัดสินได้ ความจริงทางศาสนาจะเป็นจริงได้ต้องอาศัยศรัทธารับเข้ามาสู่วิถีชีวิต ซึ่งผู้ไม่มีศรัทธาไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ในขณะเดียวกันก็ไม่มีสิทธิ์วิจารณ์ความจริงทางศาสนาที่ตนไม่ศรัทธา เพราะผู้ไม่มีศรัทธาย่อมจะเข้าไม่ถึงความหมายของภาษาศาสนาเหมือนผู้มีศรัทธา