holy city as ideal state รัฐในอุดมคติคือนครศักดิ์สิทธิ์

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

เทวาธิปไตย คือ ระบอบการเมืองที่ถือว่าอำนาจสูงสุดเป็นของเทพหรือพระเจ้า พระองค์ทรงใช้อำนาจปกครองโดยผ่านทางตัวแทนของพระองค์ กษัตริย์หรือประมุขของรัฐจึงเป็นผู้แทนของพระเจ้าหรือเป็นสมมุติเทพ รัฐในยุคโบราณมักปกครองตามระบอบนี้เป็นส่วนมาก เพราะการเมืองยังไม่แยกออกจากการศาสนา

เราจึงพบมโนทัศน์เกี่ยวกับรัฐตามแนวนี้ในความเชื่อถือ และคัมภีร์ของชนชาติโบราณทั่ว ๆ ไป เช่น อียิปต์ แม่โสโพเทเมีย จีน ญี่ปุ่น อินเดีย ยิว เป็นต้น

ชาวจีนโบราณ ถือว่ากษัตริย์เป็นผู้สืบเชื้อสายโดยตรงจาก “เทียน” ปกครองราษฎรในนามของพระองค์ กษัตริย์เท่านั้นมีสิทธิและหน้าที่ที่จะติดต่อกับเทียน เพื่อความสุขของประชาราษฎรพระองค์ทรงมีอำนาจเด็ดขาดในการปกครองรัฐในฐานะเป็นผู้แทนของเทียน ผู้ทรงเป็นเจ้าแห่งเอกภพชาวจีนโบราณจึงนับถือและจงรักภักดีต่อกษัตริย์อย่างยิ่ง และเรียกชนชาติอื่น ๆ ว่าอนารยชนเพราะไม่ใช่พลเมืองของเทียน

ชาวญี่ปุ่นโบราณ เชื่อถือคล้ายชาวจีนว่า กษัตริย์ของพวกเขาสืบเชื้อสายโดยตรงจากสุริยเทพ ผู้ทรงมีอำนาจสูงสุดในเอกภพ พระองค์จึงทรงปกครองราษฎรด้วยอำนาจเด็ดขาดในนามของสุริยเทพ ชาวญี่ปุ่นโบราณมีการปกครองตามอุดมคติของตน แม้ในปัจจุบันชาวญี่ปุ่นที่ยังเลื่อมใสในศาสนาชินโตก็ยังคงยึดมั่นในอุดมคตินี้ และยังคงนับถือองค์จักรพรรดิว่าเป็นผู้สืบเชื้อสายจากสุริยเทพอยู่

ชาวฮินดู ถือว่าวรรณะกษัตริย์มีหน้าที่ปกครองและรักษาความสงบภายในรัฐของตน เพื่อให้วรรณะอื่น ๆ สามารถบำเพ็ญศาสนกิจและปฏิบัติหน้าที่ตามวรรณะของตนได้โดยสะดวก

ชาวยิวโบราณ ถือว่าพระยาห์เวห์ เป็นกษัตริย์แท้จริงของพวกเขาแต่ผู้เดียว เพราะได้ทรงเลือกสรรชาติยิวเป็นชาติของพระองค์ ผู้มีอำนาจในรัฐจึงเป็นผู้ปกครองในนามของพระองค์ มีหน้าที่จัดระเบียบให้ประชาชนได้ปฏิบัติตามพระบัญญัติของพระองค์อย่างเคร่งครัด ทั้งนี้เพื่อความสงบสุขส่วนตัวและส่วนรวมของประชากรของพระองค์ อย่างไรก็ตาม กษัตริย์ที่ปกครองชาติอิสราเอลในพันธสัญญาเดิมต่างก็มีความบกพร่อง ความสงบสุขจึงไม่มีเท่าที่ควร ชาวยิวโบราณเชื่อมั่นว่าสักวันหนึ่งจะถึงรัชสมัยของพระเมสสิยาห์ (Messiah) ซึ่งจะเป็นกษัตริย์ตัวแทนของพระเจ้าที่สมบูรณ์แบบพระองค์จะทรงวางระเบียบปกครองทั้งโลกเป็นรัฐในอุดมคติจริง ๆ และการปกครองแบบนี้จะคงอยู่ต่อไปจนสิ้นโลก