Hooker, Richard รีเชิร์ด ฮูเคอร์

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

รีเชิร์ด ฮูเคอร์ (Richard Hooker 1554-1600) ถือลัทธิอิแรสเทิส สนับสนุนบัลลังก์อังกฤษ (สมัยราชินีเอลีซาเบทที่ 1 คอ.1533-1603) สนับสนุนอำนาจของกษัตริย์อังกฤษให้อยู่เหนือการเมืองและการศาสนาของประเทศอังกฤษโดยไม่ต้องขึ้นกับอำนาจอื่นใดภายนอก จึงถือได้ว่าฮูเคอร์เป็นนักปรัชญาทางการที่สำคัญคนแรกของคริสตจักรแห่งอังกฤษ อันที่จริงฮูเคอร์มิได้โต้แย้งนิกายคาทอลิก เพราะสมัยกษัตริย์เฮนรีที่ 8 ผ่านพ้นไปแล้ว แต่โต้แย้งลัทธิเพียวริเทินในนิกายโปรเตสแตนต์ด้วยกัน ลัทธินี้เป็นสาขาของลัทธิแคลวินในประเทศอังกฤษ เช่นเดียวกับที่ลัทธิเพรสไบทีเรียนเป็นสาขาของลัทธิแคลวินในสก๊อตแลนด์ และจาก 2 แหล่งนี้ 2 ลัทธิของศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ก็แผ่ขยายไปยังประเทศอื่น ๆ

รีเชิร์ด ฮูเคอร์ เกิด ณ ตำบลฮีไวทรี(Heavitree) ใกล้เอกเสอเทอร์(Exeter) เข้าเรียนเทววิทยาที่ออกฟอร์ด ปี 1579 ได้เป็นอาจารย์สอนภาษาฮีบรู ต่อจากนั้นก็ได้เป็นศาสนาจารย์ในที่ต่าง ๆ จนตลอดชีวิต งานนิพนธ์ที่สำคัญก็คือ ตำหรับว่าด้วยกฎหมายศาสนจักร(Treatise on the laws of Ecclesiatical Polity) เป็นหนังสือ 8 เล่ม 5 เล่มแรกจัดพิมพ์โดยฮูเคอร์เอง 3 เล่มหลังลูกศิษย์จัดพิมพ์ ทั้งหมดเกิดจากการโต้แย้งกับวอลเทอร์ เทรเวอร์ส (Walter Travers) ในสำนักเทมเพิลซึ่งฮูเคอร์เป็นผู้อำนวยการอยู่ระหว่าง ค.ศ.1585-91 เล่ม 1-4 กล่าวถึงบทบาทของเหตุผล พระคัมภีร์ และคำสอนของนักปราชญ์ เล่ม 5 กล่าวถึงความมีเหตุผลของคริสตจักรอังกฤษ เล่ม 6 กล่าวถึงกฎระเบียบของคริสตจักรอังกฤษ เล่ม 7 กล่าวถึงคณะสงฆ์อังกฤษ เล่ม 8 กล่าวถึงอำนาจของกษัตริย์เหนือคริสตจักรและอาณาจักร ปัญหาหลักของฮูเคอร์ก็คือว่า จะปรับปรุงปรัชญาการเมืองของ อไควเนิสให้เข้ากับสถานภาพของคริสตจักรอังกฤษได้อย่างไร

ปรัชญากฎหมาย ฮูเคอร์เริ่มความคิดโดยแยกกฎนิรันดรกับกฎธรรมชาติ และแยกกฎธรรมชาติต่อไปเป็นกฎของธรรมชาติซึ่งปรากฎในเอกภพ กับกฎศีลธรรมตามธรรมชาติซึ่งเหตุผลของมนุษย์สามารถล่วงรู้ได้ จริงอยู่เหตุผลของมนุษย์อาจจะสรุปต่าง ๆ กันในรายละเอียด แต่ทว่าหลักศีลธรรมพื้นฐานไม่มีใครที่จะปฏิเสธได้อย่างจริงใจ กฎศีลธรรมที่เห็นพ้องกันเป็นส่วนมากเช่นนี้ย่อมแสดงให้เห็นว่าธรรมชาติเป็นผู้สอนมนุษย์ทุกคน จึงเรียกได้ว่ากฎธรรมชาติ และธรรมชาติก็คือการแสดงออกของน้ำพระทัยของพระเจ้านั่นเอง และน้ำพระทัยของพระเจ้าก็คือพระธรรมชาติของพระองค์ เสียงของมหาชนจึงเป็นเสียงของพระเจ้า(ลต.Voxpopuli, vox Dei)ด้วยประการฉะนี้
กฎหมาย คือ กฎปฏิฐานของมนุษย์ (human positive law) มีอำนาจบังคับมาจากความต้องการของธรรมชาติของมนุษย์เอง จึงมีน้ำหนักจากธรรมชาติด้วย คือมนุษย์ไม่สามารถจะอยู่โดดเดี่ยวและบรรลุเป้าหมายแห่งชีวิตมนุษย์ได้ มนุษย์จึงต้องรวมตัวกันเป็นสังคมซึ่งผู้ร่วมสังคมพร้อมใจกันให้มีขึ้น เพื่อให้สังคมอยู่ได้อย่างสงบสุขและเจริญรุ่งเรืองตามความต้องการของสมาชิกส่วนรวม และกฎหมายมีอำนาจบังคับก็เพราะสมาชิกส่วนรวมต้องการ

ฮูเคอร์ถือว่า เมื่อกฎระเบียบถูกกำหนดขึ้นแล้ว ก็มีผลบังคับทุกคนในสมัยนั้น แม้จะมีบางคนในสังคมมิได้รู้เห็นเพราะเพิกเฉยในสิทธิและหน้าที่ก็ตาม หรือเข้าเป็นสมาชิกภายหลังก็ตาม ทุกคนมีหน้าที่ต้องรับรู้ จนกว่าจะมีการแก้ไขโดยความต้องการของสมาชิกส่วนรวม กฎหมายที่ประกาศใช้อย่างถูกต้องจึงมีผลบังคับใช้สำหรับสมาชิกทุกคนในสังคมที่ประกาศใช้ด้วยเหตุผลดังกล่าว จึงดูเหมือนว่าเรามีชีวิตในบรรพบุรุษของเรา และอนุชนของเราก็มีชีวิตอยู่ในหมู่พวกเราแล้ว

อำนาจทางศาสนา ฮูเคอร์คิดว่า พระเจ้าได้ทรงเปิดเผยความจริงและน้ำพระทัยของพระองค์ในคัมภีร์ไบเบิล ซึ่งมนุษย์แต่ละคนจะต้องพยายามใช้เหตุผลและความสามารถต่าง ๆ เข้าใจตามอัตภาพ แต่ละสังคมย่อมสามารถเข้าใจได้ต่าง ๆ กันและมีความต้องการต่าง ๆ กัน ดังนั้น เมื่อสังคมใดมอบหมายอำนาจให้ผู้ใดหรือหน่วยใดใช้อำนาจออกกฎหมายบ้านเมืองแล้ว ก็ย่อมมีอำนาจออกกฎหมายควบคุมความเชื่อและการปฏิบัติศาสนกิจตามความต้องการของสมาชิกส่วนรวมของสังคมนั้นด้วย ดังนั้นคริสตจักรจึงเป็นเรื่องของประมุขของแต่ละชาติที่จะจัดระบบระเบียบตามความต้องการของส่วนรวม คริสตจักรเป็นเรื่องประจำชาติ ไม่มีคริสตจักรสากลดังที่ชาวคาทอลิกและชาวแคลวินตลอดจนชาวเพรสไบทีเรียน และชาวเพียวริเทินต้องการให้มี จึงสรุปได้ในที่สุดว่าชาวอังกฤษทุกคนต้องสังกัดในคริสตจักรอังกฤษ จึงเห็นได้ว่าฮูเคอร์เขียนหนังสือเล่มนี้ขึ้นมาเพื่อสนับสนุนอำนาจของบัลลังก์กษัตริย์โดยตรง