hormone and goodness ฮอร์โมนกับการทำดี

ผู้แต่ง : ปราโมท หม่อมศิลา
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

ฮอร์โมนเป็นสารเหลวที่ผลิตขึ้นในร่างกายโดยต่อมไร้ท่อ สารนี้ปฏิบติหน้าที่โดยวิ่งไปตามเส้นเลือด ฮอร์โมนแต่ละชนิดทำหน้าที่เฉพาะกิจของตน ต่อมฮอร์โมนทำหน้าที่ขับฮอร์โมนเพื่อกระตุ้นความอยากต่าง ๆ ตามสัญชาตญาณ เมื่อไม่มีฮอร์โมนชนิดใด คนเราจะไม่รู้สึกอยากเกี่ยวกับเรื่องนั้น ถ้ามีฮอร์โมนน้อยก็จะอยากน้อย มีฮอร์โมนมากก็จะอยากมากต่อมฮอร์โมนมีประโยชน์ตามธรรมชาติ สำหรับกระตุ้นให้มนุษย์เรากระทำการที่จำเป็นสำหรับการดำรงอยู่ต่อไปของตนเองและของเผ่าพันธุ์ ตามปกติธรรมชาติมักจะกระตุ้นเกิน ๆ เผื่อไว้ เพื่อประกันการขาดแคลนอันเกิดจากอุปสรรคและการสูญเปล่า ถ้าบังเอิญได้ผลเหลือเฟือก็จะมีการขัดแย้งเพื่อล้มล้างกันในร่างกายโดยอัตโนมัติ จนเหลือพอดีกับความต้องการ ร่ายกายจึงจะสงบ

เราจึงสังเกตได้ว่า ความต้องการของมนุษย์มักจะเกินมากกว่าขาด แต่เนื่องจากมนุษย์เรามีสติปัญญารู้จักคิดว่า การปล่อยให้มีส่วนเกินแล้วให้มีการขัดแย้งลบล้างกันตามธรรมชาติในส่วนที่เกี่ยวกับชีวิตและความเป็นอยู่ของมนุษย์นั้น เป็นเรื่องน่าอนาถใจ มนุษย์เราจึงมีความรู้สึกร่วมกันว่า เราควรมีมาตรการควบคุมให้การกระตุ้นอยู่ในขอบเขต เช่น คนไทยเรามีความรู้สึกร่วมกันว่า ในสังคมควรมีผู้บำเพ็ญพรตฝึกฝนการควบคุมความต้องการทางเพศได้อย่างเด็ดขาด เพื่อเป็นตัวอย่างและเป็นผู้อบรมสั่งสอนผู้อื่นในเรื่องความประพฤติ ผู้ที่ตัดขาดไม่ได้ก็มีสิทธิตอบสนองความต้องการทางเพศได้ แต่ต้องควบคุมให้อยู่ในขอบข่ายประเพณี ศีลธรรม และกฎหมาย เป็นต้น

การมีความต้องการเพราะถูกฮอร์โมนกระตุ้นเป็นเพียงพฤติธรรม ยังไม่มีความดีหรือความเลวเพราะเป็นไปตามธรรมชาติของร่างกาย จะถูกกระตุ้นมากหรือน้อยก็เป็นไปตามธรรมชาติทั้งสิ้น ความประพฤติจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมีความสำนึกและมีการตัดสินใจ ถ้าตัดสินใจกระทำในขอบข่ายสิทธิและหน้าที่ก็เป็นความประพฤติเลวเช่น นักพรตถูกกระตุ้นให้มีความต้องการทางเพศตามปกติวิสัยทางสรีรวิทยา เป็นพฤติกรรมปกติของร่างกาย ถ้าตัดสินใจไม่ตอบสนองแต่ประการใดเลยย่อมประพฤติดี ถ้าตัดสินใจตอบสนองความต้องการนี้ไม่ว่าในทำนองใด ย่อมเป็นความประพฤติผิดทั้งสิ้น เพราะฐานะของชีวิตไม่ให้สิทธิ์ในเรื่องนี้ ถ้าเป็นฆราวาสย่อมมีสิทธิจะตอบสนองได้ในขอบข่ายแห่งสิทธิของตน และถ้าตอบสนองตามหน้าที่ เช่น เพราะเป็นความต้องการของคู่สมรสย่อมเป็นความประพฤติ

อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปถือกันว่า การตัดต่อมฮอร์โมนเพื่อตัดความต้องการอย่างเด็ดขาดไม่ใช่เป็นวิธีการที่น่าสรรเสริญสำหรับความประพฤติ เราสรรเสริญผู้ที่สามารถควบคุมความต้องการได้อย่างเด็ดขาด อย่างเช่น พระพุทธเจ้าและพระเยซู แต่ไม่สรรเสริญผู้หลีกเลี่ยงการควบคุมโดยวิธีทำให้ตัวเองผิดธรรมชาติของมนุษย์ แต่ทั้งนี้เราก็ไม่ถึงกับตำหนิผู้มีเหตุผลส่วนตัวที่จะกระทำเช่นนั้นแก่ตัวเอง เพียงแต่ไม่สนับสนุนและไม่ยกย่องสรรสริญ

วิธีแก้ฮอร์โมนส่วนเกินก็คือ ปล่อยฮอร์โมนไร้ผล ธรรมชาติของต่อมฮอร์โมนนั้นเมื่อฉีดออกมาแล้วได้ทำการตามหน้าที่จะยิ่งเตรียมพร้อมมากขึ้น แต่หากฉีดออกมาแล้วไม่ได้ทำตามหน้าที่ เพราะร่างกายถูกสติปัญญาควบคุม ก็จะเตรียมพร้อมน้อยลง จนหยุดทำการไปในที่สุด เคล็ดลับก็คือเราต้องเตรียมการควบคุมไว้ล่วงหน้าโดยตั้งปณิธานและตั้งใจด้วยจิตใจสงบ พยายามรื้อฟื้นความตั้งใจนี้บ่อย ๆ การตั้งใจใหม่แต่ละครั้งจะลดอิทธิพลของความโน้มเอียงที่เลวอยู่แล้วทุกครั้ง การฝึกสมาธิอย่างถูกวิธีสามารถช่วยเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี