naturalistic fallacy’s ethic จริยธรรมวิบัติทางธรรมชาตินิยม

ผู้แต่ง : ศุภชัย ศรีศิริรุ่ง
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

มัวร์ (George E. Moore, 1873-1858) เสริมข้อคิดของฮิวม์ว่า การอธิบายข้ามระดับเรียกว่าการวิบัติทางธรรมชาตินิยม (naturalistic fallacy) นั้นคือ เอาความหมายของคุณภาพในระดับธรรมชาติไปใช้นิยามความประพฤติดี ซึ่งอยู่ในอีกระดับหนึ่ง เช่น นิยามของลัทธิรตินิยมว่า ความประพฤติดีคือการได้ความพึงพอใจ ทำให้ความดีในความประพฤติกับความพึงพอใจทางจิตวิทยาเป็นสิ่งเดียวกัน หรือนิยามว่าความประพฤติดีคือการทำประโยชน์แก่ส่วนรวม ก็ทำให้ความดีในความประพฤติกับประโยชน์ส่วนรวมเป็นสิ่งเดียวกัน นับว่าเป็นผู้นิยามความประพฤติดีผิดพลาดอยู่ 2 ข้อ คือ พยายามนิยามคำที่นิยามไม่ได้และพยายามนิยามคุณค่าโดยข้อเท็จจริง

มัวร์ คิดว่าความดีในความประพฤติเป็นคำที่บ่งถึงคุณค่า จึงอยู่คนละระดับกับข้อเท็จจริงและเป็นคำนิยามไม่ได้ เพราะวิเคราะห์ความหมายออกเป็นหน่วยย่อยไม่ได้ คำที่จะนิยามได้ต้องสามารถวิเคราะห์ความหมายออกเป็นหน่วยย่อยได้ เช่น คำว่า “คน” เราสามารถวิเคราะห์ในความเข้าใจของเรา ออกเป็น “สัตว์” กับ “รู้คิดด้วยเหตุผล” คำที่วิเคราะห์ความหมายไม่ได้ ได้แก่ คำที่เราเข้าใจความหมายโดยการมีประสบการณ์โดยตรง เช่น สีต่าง ๆ ความรู้สึกต่าง ๆ รวมทั้งคำที่เราเข้าใจโดยอัชณัตติกญาณโดยตรง เช่น ความสำนึกในหน้าที่ เป็นต้น

การนิยามคำที่นิยามไม่ได้ เรียกว่า การวิบัติทางนิยาม (Definition fallacy)
การนิยามคำบ่งคุณค่าด้วยคำบ่งข้อเท็จจริง เรียกว่า การวิบัติทางข้อเท็จจริง (Factualist fallacy)
การนิยามความดีของความประพฤติด้วยคำบ่งถึงคุณภาพของวัตถุตามธรรมชาติ เรียกว่า การวิบัติทางธรรมชาตินิยม (Naturalistic fallacy)