neo-scholasticism ลัทธิอัสสมาจารย์นิยมใหม่

ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

ลัทธินี้เห็นว่ามนุษย์เราจะขาดศาสนาไม่ได้ ในสภาพแห่งความสับสนทางปรัชญาเช่นนี้ไม่มีอะไรเป็นหลักยึดถือได้ดีกว่าปรัชญาที่มีศาสนาเป็นแกน ปรัชญาอัสสมาจารย์เคยมีบทบาทน่าทึ่งมาแล้วในยุคกลาง แต่ในปัจจุบันเป็นปรัชญาที่ล้าสมัยเพราะวิชาการต่าง ๆ ก้าวหน้าไปมาก ความล้าสมัยอยู่ที่เปลือกนอก จึงเห็นควรถอดเปลือกเก่าออกเสียเพื่อจะสวมเปลือกใหม่ที่ทันสมัยเข้าแทนที่

ลัทธินี้จึงมุ่งใช้คำสอนของคริสตศาสนาเป็นแกนต่อไปตามหลักของปรัชญาอัสสมาจารย์ยุคกลาง แต่ปรับปรุงเนื้อหาปรัชญาโดยรับพิจารณาเนื้อหาจากทุกระบบที่อาจจะนำมาใช้ได้ ไม่ว่าจะเป็นปรัชญาของใครหรือลัทธิใด รวมทั้งปรัชญาตะวันออกด้วย พร้อมกันนั้นก็รับพิจารณาผลสรุปของวิชาการต่าง ๆ อย่างกว้างขวาง เพื่อนำมาสร้างระบบปรัชญาที่มีคำสอนของคริสตศาสนาเป็นแกนกลาง หรืออย่างน้อยที่สุดก็มีคำสอนเรื่องพระเจ้าเป็นแกนกลาง

นักปรัชญาของลัทธินี้จึงอาจจะมีแนวโน้มหนักไปทางอัตภิภาวนิยม หรือสัจนิยมใหม่ หรือภาษาวิเคราะห์ก็ได้ “ถ้าเสียดายเปลือกจะเสียแก่น จะรักษาแก่นต้องไม่เสียดายเปลือก” เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ.2541(ค.ศ.1998) สันตะปาปาจอห์นพอลที่ 2 ได้ออกสมณสาสน์สากลชื่อ Faith and Reason(ศรัทธากับเหตุผล) เพื่อยืนยันว่าจุดยืนดังกล่าวเป็นนโยบายของฝ่ายบริหารคริสตจักรคาทอลิก อย่างไรก็ตาม มีนักอัสสมาจารย์นิยมใหม่กลุ่มหนึ่งพยายามใช้วิธีการและเนื้อหาของอัสสมาจารย์นิยม โดยไม่กล่าวถึงศาสนาใด ๆ เลย