Nietzsche on goodness ความดีของนีทเฉอ

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

นีทเฉอ(Friedrich Nietzsche 1844-1900) เป็นชาวเยอรมัน เนื่องจากมีความคิดทางอภิปรัชญาว่า

คนแต่ละคนเป็นส่วนหนึ่งของเจตจำนงที่จะมีอำนาจ (the Will –to-power)

ซึ่งเป็นความเป็นจริงแท้แต่อย่างเดียว ทุกคนจึงมีหน้าที่ช่วยทำให้เจตจำนงนี้พัฒนาก้าวไปข้างหน้าเรื่อยไป จุดหมายของการพัฒนาของเจตจำนงที่จะมีอำนาจในความคิดของนีทเฉอนี้ได้แก่ การปรับปรุงภาวะของมนุษย์ให้ถึงขั้นอภิมนุษย์ (superman) เพราะฉะนั้นใครทำอะไรให้ภาวะของมนุษย์ดีขึ้นคนนั้นประพฤติตนดี ใครขัดขวางหน่วงเหนี่ยวการพัฒนาดังกล่าวนี้ย่อมได้ชื่อว่าเป็นคนเลวประพฤติชั่ว

นี่คือมาตรการความประพฤติดีในจริยธรรมของนีทเฉอ ซึ่งฮิตเลอร์ชอบมาก นีทเชเรียกจริยธรรมที่ตนคิดว่าถูกต้องนี้ว่าศีลธรรมแบบนาย (master morality) แต่นิทเฉอก็ปลงว่าในความเป็นจริงนั้นเราไม่สู้ได้พบศีลธรรมแบบนี้มากนัก เพราะคนส่วนมากไม่รู้เรื่อง หรือรู้เรื่องแต่ไม่กล้าพอ จึงนิยมถือศีลธรรมแบบทาส (slave morality) กันมากกว่า พวกหลังนี้ไม่ยอมเป็นตัวของตัวเอง มอบหมายความรับผิดชอบให้กับหลักการที่คาดว่าจะช่วยคุ้มครองให้ความปลอดภัยแก่ตน ชอบอ้างหลักธรรมที่ทำให้ตนสบายใจและจูงใจมิให้ผู้อื่นเบียดเบียนตน นีทเฉอวิจารณ์ว่าจริยธรรมแบบนี้เป็นจริยธรรมของคนขี้ขลาดและอ่อนแอ ไม่ทำให้ตัวเองมีความสุข และไม่ทำให้มนุษยชาติก้าวหน้า รังแต่จะเป็นเครื่องมือให้ผู้เอาเปรียบและกดขี่ข่มเหงในสังคม