philosophy of using fire ปรัชญาแห่งการใช้ไฟ

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

ในระหว่างนี้มนุษย์ชำนาญได้สังเกตเห็นว่าไฟมีอำนาจร้ายแรง เพราะไฟไหม้ป่าแต่ละครั้งเผาผลาญทุกอย่างที่ผ่านไป บางครั้งคงได้สังเกตเห็นว่าฟ้าผ่าทำให้เกิดไฟไหม้ ดังนั้นไฟป่าก็คงจะลงมาจากฟ้านั่นเอง เป็นสิ่งน่ากลัว มีอำนาจและศักดิ์สิทธิ์ พวกเขาคงกราบไหว้ด้วยความหวาดกลัวและขอร้องให้จากตนไป ขออย่าให้มากล้ำกรายเลย ต้องการอะไรยินดีจะยกให้ คงไม่มีใครคิดจะนำเอามาเก็บไว้หรือใช้ประโยชน์

ในการกะเทาะหินมนุษย์ชำนาญคงได้สังเกตเห็นว่าบางครั้งไฟแลบออกมา ในครั้งแรกคงตื่นตกใจมาก เพราะไฟแลบเหมือนสายฟ้าแลบ ครั้นเห็นว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้นก็ชินไปเอง อยู่มาคงมีสะเก็ดไฟตกบนปุยนุ่นหรืออะไรเทือกนั้น เกิดเป็นไฟน้อย ๆ ขึ้น บางครั้งก็คงลุกไหม้ใหญ่โตจนต้องอพยพหลบหนีไป จึงรู้ว่าเป็นไฟชนิดเดียวกันกับที่ลงมาจากฟ้าและที่ไหม้ป่า แต่แล้วคงมีผู้สังเกตได้ว่าไฟที่เกิดขึ้นจากการกะเทาะหินเช่นนี้ ควบคุมได้และเลี้ยงไว้ได้ โดยเติมเชื้อเพลิงสม่ำเสมอ คงมีคนใจกล้าทดลองเลี้ยงไว้กราบไหว้บูชาและเอาเคล็ด ผู้เลี้ยงไฟจึงกลายเป็นผู้ศักดิ์สิทธิ์ไปด้วย มนุษย์ยืนตรง (Homo Erectus) ก็อุบัติขึ้นเมื่อประมาณ 5 แสนปีมาแล้ว หลังจากมนุษย์ชำนาญกะเทาะหินมาได้ 1 ล้าน 5 แสนปี
ความบังเอิญคงได้สะกิดให้ผู้เลี้ยงไฟสังเกตเห็นได้ว่า เนื้อสัตว์ที่ถูกไฟเผาจนสุกมีรสชาดแปลกดีและเคี้ยวง่าย จึงซาบซึ้งว่านี่คือคุณอีกอย่างหนึ่งของเทพอัคนี การบูชาไฟก็ยิ่งโหมหนักขึ้น

เมื่อรู้จักใช้ไฟหุงต้มอาหารเช่นนี้ กล้ามเนื้อที่ใช้ในการเคี้ยวก็ทำงานน้อยลงไปอีก ปริมาตรจึงค่อย ๆ ลดลงไป มันสมองได้โอกาสก็ขยายตัวออกมาแทนที่ เปิดโอกาสให้วิจารณญาณสามารถพัฒนาได้ต่อไปอีกมาก อนึ่ง อาหารสุกใช้เวลาเคี้ยวน้อยกว่าอาหารดิบหลายเท่าตัว มนุษย์ยืนตรงจึงมีเวลาเหลือเฟือสำหรับตรึกตรองและขบคิด ในเมื่อสมองก็มีโอกาสขยายตัว เวลาก็มีมากขึ้นสำหรับคิด วิจารณญาณก็ย่อมจะได้โอกาสทองในการพัฒนาตัวเองอย่างรวดเร็วยิ่ง ๆ ขึ้น นี่คือผลดีอันเกิดจากการใช้ไฟ อย่างไรก็ตาม อาหารสุกนั่นเองจะทำให้ฟันผุง่ายด้วย