religion  and  goodness  ศาสนากับการทำดี

ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว

ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ

ศาสนาที่นับถือด้วยศรัทธาจริง ๆ ย่อมมีส่วนช่วยอย่างมาก  ให้ผู้นับถือศาสนาตัดสินใจประพฤติดีตามมาตรการของศาสนานั้น ๆ โดยทั่วไปแล้วแก่นศีลธรรมของศาสนาต่าง ๆ ก็อยู่ในข่ายมาตรการความประพฤติสากลอยู่แล้ว  อาจจะมีรายละเอียดปลีกย่อยซึ่งแม้ไม่ถือว่าอยู่ในข่ายมาตรการความประพฤติสากล  แต่ส่วนมากก็ไม่ขัดต่อมาตรการความประพฤติดีสากล  จึงถือได้ว่าเป็นความประพฤติดีเพิ่มเติมตามศรัทธาทางศาสนาของผู้ปฏิบัติและการปฏิบัติเช่นนั้นมักจะสนับสนุนให้การปฏิบัติตามมาตรการสากลมีคุณค่าสูงขึ้นด้วยกล่าวได้ว่าผู้มีศีลธรรมสูงมักจะมีจริยธรรมสูงตามไปด้วย  แต่ทว่าผู้ที่มีจริยธรรมสูงไม่แน่ว่าจะเป็นผู้มีศีลธรรมอันดีงาม  เพราะมาตรการศีลธรรมจะต้องตัดสินตามมาตรการของแต่ละศาสนา  แต่จริยธรรมจะต้องตัดสินตามการประเมินค่าสากลที่รับรู้กันในสังคมโลก

อิทธิพลที่ศาสนามีอย่างมากต่อความประพฤติก็คือ คำสอนของศาสนาย่อมจะกำหนดเป้าหมายสูงสุดหรือเป้าหมายสุดท้ายของชีวิตให้ผู้มีศรัทธายึดถือ  ซึ่งผู้มีศรัทธาย่อมจะใช้สำหรับกำหนดวิถีอันพึงเลือกสำหรับมโนธรรมของตน  ยิ่งกว่านั้นศาสนาย่อมจะกำหนดวิถีสำเร็จรูป (ready-made means) ขึ้น  เพื่อให้มโนธรรมมีความคล่องตัวในการตัดสินดี-ชั่ว ได้ทันที  ศาสนาต่าง ๆ กำหนดวิถีสำเร็จรูปละเอียดมากน้อยต่างกัน เช่น ศีล 5 และบัญญัติ 10 ประการ เป็นต้น  ซึ่งผู้ศรัทธาบางคนก็ยึดถือเป็นหลักตายตัวไม่ยอมให้มีการยืดหยุ่นได้เลยแต่บางคนก็ถือว่าควรยืดหยุ่นได้ตามเป้าหมายเฉพาะกิจที่ถูกต้องและบางคนก็แนะนำให้ใช้วิจารณญาณชั่งดูความเหมาะสมในแต่ละกรณี