religious Scripture’s paradigm กระบวนทรรศน์ของคัมภีร์ศาสนา

ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว

ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ

ศาสนาโบราณอยู่ในช่วงที่มนุษย์อยู่ในสังคม มีกฎมีเกณฑ์ปกครองกันเป็นรัฐหรืออาณาจักร มีกฎหมายปกครอง มีประมุขของชาติประกอบด้วยอำนาจสมบูรณ์ในการปกครอง ส่วนในเรื่องของศาสนานั้น บางแห่งกษัตริย์ก็ประกาศตนเป็นเบื้องบนเสียเองอย่างเช่นในประเทศอียิปต์ บางแห่งก็ประกาศตนเป็นผู้แทนของเบื้องบน อย่างเช่นในประเทศยูเดีย บางแห่งก็ประกาศตนเป็นผู้รับใช้ผู้แทนของเบื้องบนอย่างเช่นในดินแดนเมโสโพเทเมีย ศาสนาในช่วงนี้มีคัมภีร์เป็นหลักซึ่งผู้นิพนธ์คัมภีร์อ้างว่าได้รับรู้มาจากเบื้องบน แต่ทว่าผู้อ้างเช่นนี้มีมากในช่วงที่มนุษย์เริ่มรู้จักบันทึก เพราะใคร ๆ ก็อยากให้สิ่งบันทึกของตนได้รับความเชื่อถือ จึงเป็นหน้าที่ของกษัตริย์หรือประมุขศาสนาที่จะชี้ขาดว่า เล่มใดบ้างมีความศักดิ์สิทธิ์จริง ความนิยมของประชาชนอาจมีส่วนในการคัดเลือกดังกล่าว

ที่กล่าวมานี้คือญาณวิทยาของศาสนาที่ถือกำเนิดในยุคโบราณ โดยทั่วไป เช่น ศาสนาของชาวเมโสโพเทเมีย ศาสนาของชาวอียิปต์ ศาสนายูดาห์ ซึ่งจะต้องชี้แจงเป็นกรณีพิเศษ ส่วนพุทธศาสนาควรจัดอยู่ในกลุ่มศาสนายุคกลาง ซึ่งมีกระบวนทรรศน์ที่แตกต่างจากยุคโบราณ

คัมภีร์ในช่วงนี้ส่วนมากจะเรียบเรียงขึ้นในรูปของตำนานปรัมปรา อันเป็นวิธีเขียนอันชาญฉลาดมากที่ค้นพบกันในช่วงดังกล่าว ผู้เขียนต้องการแสดงให้เห็นว่าเอกภพมีกฎเกณฑ์เป็นระเบียบแบบแผน ซึ่งมนุษย์จะต้องเคารพและปฏิบัติตาม แต่เขียนในสำนวนอุปลักษณ์ ให้ผู้อ่านเข้าใจเป็นกฎเกณฑ์ตามกระบวนทรรศน์ที่ 2 ก็ได้ หรือจะเข้าใจเป็นน้ำพระทัยของเบื้องบน ตามกระบวนทรรศน์ที่ 1 ก็ได้ ตามความพอใจและความต้องการของแต่ละคน อย่างไรก็ตามญาณปรัชญาก็ขึ้นอยู่กับความนิยมของประชาชน และการชี้ขาดของผู้มีอำนาจในสังคมร่วมกันอยู่นั่นเองว่าฉบับไหนให้สัจธรรมอันควรเชื่อได้