ราชบัณฑิตเสวนา (91)

กีรติ บุญเจือ

วิจัยบูรณาการสมบูรณ์

ห้วงนี้ผมออกต่างจังหวัดบ่อย ในนามของคณะทำงานของสถาบันสหวิทยการในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ซึ่งราชบัณฑิตยสภารับสนองพระนโยบาย ปัญหาที่ต้องไปชี้แจงก็คือ วิจัยอย่างไรให้เป็นสหวิทยการแบบบูรณาการสมบูรณ์

ต้องเริ่มด้วยปรัชญาครับก็จะเห็นชัด เป็นธรรมชาติของมนุษย์เหมือนกันทุกคนว่าทำอะไรต้องการความสุขแท้ ความสุขแท้ของมนุษย์คือการได้ตอบสนองสัญชาตญาณของปัญญาคือ การสร้างสรรค์ ปรับตัว ร่วมมือและแสวงหา สัญชาตญาณอื่นจะตอบสนองได้อย่างมีความสุขแท้ก็โดยตอบสนองนโยบายของปัญญาเท่านั้น มันเป็นสัจธรรมความจริงที่ไม่เข้าใครออกใคร เพราะมันอยู่ในธรรมชาติของมนุษย์ ใครทำใครได้ ไม่ทำก็ไม่ได้ มันเป็นสัจธรรมที่ไม่รับฟังข้อแก้ตัวใดๆทั้งสิ้น การศึกษาวิจัยทั้งหลายจึงต้องทำเพื่อความสุขของตนเองและ/หรือผู้อื่น มิฉะนั้นก็ไม่รู้จะหาความชอบธรรมได้จากไหน แต่อาจจะไม่บูรณาการ หากต้องการให้บูรณาการสมบูรณ์ก็ต้องเข้าข่ายดังต่อไปนี้

1.ต้องสร้างสรรค์ แน่นอนผู้สร้างสรรค์ย่อมมีความสุขแท้ตามธรรมชาติของมนุษย์ แต่หากการสร้างสรรค์นั้นมีผลกระทบต่อรายได้หรือความปลอดภัยในชีวิตทรัพย์สินและสิ่งแวดล้อม ก็ต้องมีการวิจัยถึงผลกระทบและวิจัยการป้องกันความเสียหายที่คาดว่าจะเกิดผลกระทบเหล่านี้ด้วย

2.ต้องปรับตัวในกรณีที่มีผลกระทบหรือผลข้างเคียงอันไม่พึงประสงค์ โดย ก) เปลี่ยนเรื่องวิจัยไม่ให้มีผลกระทบซึ่งอาจจะหาไม่ได้  ข)วิจัยการป้องกันและการเยียวยาที่ประเมินได้ว่าให้ความชอบธรรมแก่ทุกฝ่าย

3.ต้องวิจัยหาทางให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องรู้สึกว่าให้ความร่วมมือได้อย่างมีความสุข

ผลกระทบที่บูรณาการสมบูรณ์

            ผลกระทบที่วิเคราะห์ผ่านสหวิทยาการแบบบูรณาการสมบูรณ์นั้น ต้องพิจารณาให้ครบด้านต่อไปนี้

1.ด้านกฎหมาย ต้องส่งเสริมกฎหมายให้เป็นกฎหมายจริงๆ  การประเมินค่างานวิจัยต้องประเมินจากการสมมุติว่ากฎหมายเป็นกฎหมายจริงๆ ไม่ขาดไม่เกิน มีการบังคับใช้ได้ผล มีการลงโทษอย่างมีคุณภาพ และกฎหมายไม่ก้าวก่ายมิติอื่นๆของสังคม

2.ด้านจริยธรรม ต้องส่งเสริมให้มีการอบรมจริยธรรมอย่างครบวงจร การประเมินค่างานวิจัยต้องประเมินจากการสมมุติว่าสังคมมีการอบรมจริยธรรมอย่างถูกต้องและพอเพียง ไม่ขาดไม่เกิน ไม่ปีนเกรียวหรือก้าวก่ายมิติอื่นๆ

3.ด้านศีลธรรม ต้องส่งเสริมให้ผู้อยากนับถือศาสนาตามเจตนารมณ์ของศาสดาสามารถทำได้ การประเมินค่างานวิจัยให้ประเมินบนสมมุติฐานว่ามีการอบรมศีลธรรมอย่างถูกต้องตามเจตนาของศาสดา ไม่ถูกแทรกแซงจากอิทธิพลอื่นและไม่แสวงหาอิทธิพลนอกขอบข่ายของศาสนา

4.ด้านวัฒนธรรม ต้องส่งเสริมให้มีการอนุรักษ์และศึกษาวัฒนธรรมไทยอย่างเหมาะสม การประเมินค่างานวิจัยให้ประเมินบนสมมุติฐานว่ามีการอนุรักษ์และอบรมสั่งสอนวัฒนธรรมไทยอย่างได้ผล