ศ.กีรติ บุญเจือ

การวิเคราะห์ความดีและความชั่วตามหลักกระบวนทรรศน์ 5

หลักสูตรของเราเน้นให้วิเคราะห์โดยใช้กระบวนทรรศน์ 5 และเมื่อมีใครเอาปัญหาอะไรให้เรา เราก็ต้องนำมาประกบกับทรัพย์สินที่เรามีอยู่ก็คือ กระบวนทรรศน์ทั้ง 5 สัญชาตญาณ 4 และอะไรต่างๆ มาประยุกต์ใช้ และสิ่งเหล่านี้นี่เอง คือ จุดยืนที่สำคัญของเรา

เมื่อลองวิเคราะห์การทำงานตามหลักในศาสนา ยกตัวอย่างเช่น ในศาสนาคริสต์นั้น สามารถได้ทั้งบุญและบาปเมื่อถามว่าทำอะไรแล้วถึงได้บุญและเมื่อทำอะไรแล้วถึงได้บาป เราทดลองวิเคราะห์ ก็จะพบว่า

กระบวนทรรศน์ที่ 1 Abraham (อับราฮัม) ได้อยู่จนชราภาพและไม่มีลูก จนอายุ 80 แล้ว พระยาห์เวห์ (Yahweh)ได้มาบอกว่า ไม่ต้องเสียใจโดยจะให้ลูก และลูกคนนี้โดยในภายหลังจะได้เป็นต้นตระกูลของชาติที่ยิ่งใหญ่และจะมีลูกหลานมากมาย ซึ่งในปัจจุบันถือว่าชาติยิวกับชาติอาหรับเป็นลูกหลานของ Abraham  โดยลูกหัวปลีเป็นต้นตระกูลของชาติอาหรับ และลูกคนรองมาเป็นเชื้อสายของชาวยิว

ในคัมภีร์ของศาสนาคริสต์ Abraham (อับราฮัม)ได้พา Isaac (อิสอัค) ซึ่งเป็นลูกชายแห่งพันธสัญญาไปฆ่าเป็นยันต์บูชาถวายแด่พระยาห์เวห์  เป็นการปฏิบัติตามคำสั่งล่าสุดโดยเมื่อ Isaac เป็นวัยรุ่น ก็ได้มีพระมาบอกว่าให้นำไปฆ่าบูชายัญ และAbraham  ได้นำไปทันที ย่อมคิดได้ว่า Abraham   ไม่รู้หรือว่าการฆ่าคนมันเป็นบาป และไม่ทราบเลยหรือว่าถ้าเมื่อลูกคนนี้โตแล้วจะเป็นต้นตระกูลของชาติที่ยิ่งใหญ่ ถ้าไปฆ่าแล้วจะเป็นอย่างไร และทำไมAbraham   ไม่ได้คิดถึงในจุดนี้เลย?

จึงได้ตีความว่า Abrahamในคัมภีร์สมมุติว่าเป็นคนกระบวนทรรศน์ที่ 1 จึงอยู่ที่น้ำพระทัยของพระเจ้าถ้าไม่ทำตามก็จะเป็นบาป แต่ถ้าทำตามก็จะเป็นบุญ

กระบวนทรรศน์ที่ 2 ยึดเอากฎเกณฑ์ตายตัวเป็นมาตรฐานความประพฤติ ยกตัวอย่างเช่น ในศาสนาคริสต์ ตั้งแต่ Moses (โมเสส) ได้รับกฎของพระเจ้า และต่อไปนี้พระเจ้าก็ให้ค่อยๆ บอกกฎทีละกฎโดยต้องให้จำและนำเอาไปใช้ ต่อไปนี้พระยาห์เวห์  จะไม่ได้มาบอกเป็นครั้งๆแล้ว แต่จะมาบอกเป็นกฏเลยทีเดียว ดังนั้นถ้าอะไรตามกฏก็เป็นบุญ นี้คือ กระบวนทรรศน์ที่ 2

กระบวนทรรศน์ที่ 3 เกิดขึ้นเฉพาะในบริเวณที่มีศาสดามารับรองว่าในโลกหน้าเท่านั้นที่มีความสุขแท้ คือ ความสุขที่ไม่มีความทุกข์เจือปนและคงอยู่นิรันดรไม่มีที่สิ้นสุด

วิธีที่ได้ความสุขดังกล่าวมีอยู่ทางเดียวก็คือสละความสุขไม่แท้ในโลกนี้เพื่อแลกกับความสุขแท้ในโลกหน้า เพื่อค้ำประกันความความแน่นอนในโลกหน้า พึงสละชีวิตในโลกนี้ด้วยการถือพรต ปฏิบัติตนตลอดชีวิต รับใช้ศาสนา ตามแต่ผู้นำศาสนาจะมอบให้ทำการบวชและระบบชีวิตนักบวชจึงได้เกิดขึ้นในศาสนาต่างๆ

ในยุคกลาง มีนักบวชเกิดขึ้นมากมายในศาสนาคริสต์และทุกศาสนาในยุคกลาง เพราะถือกระบวนทรรศน์ที่ 3  ในต่อมาการบวชและระบบชีวิตนักบวชจึงได้เกิดขึ้นในศาสนาต่างๆ เพื่อตอบสนองความต้องของมวลสมาชิกในแต่ละศาสนา ทุกอย่างน่าจะเรียบร้อยดีตามเจตนาของศาสดา ถ้านักการเมืองไม่ฉวยโอกาสเข้ามาหาผลประโยชน์จากการเสียสละของการแสวงหาความสุขในโลกหน้าของผู้ตั้งใจทำดีเหล่านั้น

โดยขยายผลชี้ชวนว่า ถ้าหากสมัครออกรบและตายในสงครามระหว่างศาสนา ใครที่สมัครออกรบก็จะได้ความสุขนิรันดร์ทันที แต่ไม่น่าจะมีศาสดาองค์ใดสอนว่าการฆ่าคนเป็นเงื่อนไขของการได้ขึ้นสวรรค์

นอกจากทำการแอบอ้างและบิดเบือนเพื่อประโยชน์เฉพาะหน้าของผู้ชักชวนแล้ว อย่างไรก็ตามกระบวนทรรศน์ที่ 3 ก็ผ่านมาได้อย่างดีทั้งในแง่สร้างสรรค์และในแง่ทำลายที่ไม่ควรจะเกิด ด้วยหลักการว่าไม่มีบุญใดยิ่งใหญ่เท่าบุญอันเกิดจากการเสียสละชีวิตเพื่อศาสนาของตนและไม่มีบาปใดหนักหนาเท่าบาปจากการทรยศต่อศาสนาของตน

กระบวนทรรศน์ที่ 4 เป็นผลจากการค้นพบวิธีการทางวิทยาศาสตร์ โดยคนในกระบวนทรรศน์นี้ได้มีทรรศนคติต่อศาสนาต่างๆหลากหลาย เช่น

1) ศาสนาทุกรูปแบบเป็นสิ่งที่เลวร้ายที่สุดของมนุษยชาติ

เพราะดูดทรัพย์สินในรูปแบบของการทำบุญเป็นจำนวนมากนำไปทำในเรื่องของศาสนาเช่นสร้างโบสถ์ สร้างวิหาร ทำการต่างๆในศาสนาซึ่งไม่เป็นประโยชน์ต่อสังคม เป็นอุปสรรคขัดขวางความเจริญก้าวหน้าของสังคม เอาคนฉลาดๆไปบวชแทนที่จะไปค้นคว้าวิธีการทางวิทยาศาสตร์ จึงมีกลุ่มบางคนที่เป็นหัวรุนแรง ได้คิดว่ามีความจำเป็นที่จะต้องทำลายศาสนาเพื่อที่จะได้ให้สังคมมีความเจริญขึ้น

2) ศาสนามิได้เลวร้ายอย่างที่กลุ่มแรกคิด

เพราะผู้นับถือศาสนาต่าง ๆ มีส่วนทำดีมากมายให้แก่มนุษยชาติ แต่ทุกศาสนาก็ล้วนแต่งมงาย

3) ศาสนาของฉันมีเหตุผลอยู่ศาสนาเดียว ศาสนาอื่นๆล้วนงมงาย

การที่คิดแบบนี้จึงทำให้ศาสนาเริ่มตั้งป้อมที่จะสู้กัน

กระบวนทรรศน์ที่ 5ไม่สนใจว่าใครเชื่อปรัชญาลัทธิใดหรือนับถือศาสนาใดหรือไม่  แต่ขอให้สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตได้