เมื่อโอรสเจ้าแม่ครีทเป็นโอรสเจ้าพ่อกรีก การนับถือเจ้าแม่ธรณีในฐานะองค์อุปถัมภ์ความอุดมสมบูรณ์คู่กับการนับถือโอรสเจ้าแม่ในฐานะผู้สอนวิธีปลูกต้นองุ่นและวิธีทำเหล้าองุ่นด้วยการหมัก ได้ข้ามน้ำข้ามทะเลไปสู่เกาะแก่งต่างๆทั่วทะเลรอบแผ่นดินกรีซและเข้าสู่ผืนแผ่นดินใหญ่กรีซกระจายไปทั่วอย่างรวดเร็วก่อนที่ชาวกรีกอารยันจะเอาศาสนาอารยันแห่งดวงอาทิตย์เข้าไปปลูกฝัง ในที่สุดชาวกรีกเผ่าอารยันก็อดไม่ได้ที่จะดูดซับทั้งเจ้าแม่และโอรสเข้าไปอย่างให้เกียรติสูงสุด คือให้เจ้าแม่เป็นมเหสีของเทวราชซูสของตนโดยมีนามว่าพระราชินีเฮียร์เรอแห่งสวรรค์อลีมเผิสและหาทางให้โอรสเจ้าแม่แทรกเข้ามีตำแหน่งเป็นโอรสของซูสอย่างแนบเนียน ในนามของดายเออนายเสิส, แบคเขิส และอีกหลายๆนามอันทรงเกียรติ เทพบุตรดายเออนายเสิส (Dionysus) เป็นโอรสของเทวราชซูสกับจันทรเทวี ชาวกรีกใช้หลายนามสำหรับเรียกเจ้าแม่แห่งดวงจันทร์ เช่น อาร์เทอเมิส (Artemis)  เซมเมอลิ (Semele)  เสอลีนิ (Selene)  ทายเออนิ… READ MORE

ค้นหาความหมายในเรื่องปรัมปรา (156) ศาสตราจารย์กีรติ บุญเจือ โอรสเจ้าแม่ครีทกลายเป็นโอรสเจ้าพ่อกรีก ขณะที่อารยธรรมเกาะครีทรุ่งโรจน์เพราะสามารถคุมการค้าขายได้ทั่วชายฝั่งทะเลอีเจียนด้วยกองเรือรบที่ทรงประสิทธิภาพ แต่ทว่าชาวเผอแลสเจียน(Pelasgian)บนผืนแผ่นดินกรีกก็มีทีเด็ดพยายามดีดตัวเองโดยรับเอาวัฒนธรรมครีทมาใช้และพัฒนาต่อจนเป็นวัฒนธรรมเผอแลสเจียนที่ล้ำหน้าวัฒนธรรมเกาะครีทไปอีกช่วงหนึ่งก่อนที่จะผสมผสานกับวัฒนธรรมเผ่าอารยันที่รุกรานเข้ามาจนกลายเป็นอารยธรรมกรีกที่รู้จักกันดีในปัจจุบัน โฮว์เมอร์พียงแต่กล่าวถึงเทพบุตรดายเออนายเสิสแต่มิได้ให้บทบาทอะไร แสดงว่าในสมัยของโฮเมอร์นั้นชาวกรีกอารยันเริ่มรับนับถือโอรสเจ้าแม่จนถึงขั้นให้พระนามภาษากรีกแล้วซึ่งแปลว่าเทพเท้าแพลง ซึ่งอาจจะเป็นนามที่แปลมาจากภาษาครีทก็ได้ โอรสเจ้าแม่กลายเป็นดายเออนายเสิส             ตราบใดที่เรายังอ่านอักษรครีทไม่ออก เราก็ยังคงไม่อาจจะรู้ได้ว่าโอรสเจ้าแม่รวมทั้งเจ้าแม่ด้วยมีนามว่ากระไรในภาษาครีท เรารู้แต่ชื่อภาษากรีกที่ถวายแก่โอรสเจ้าแม่ว่าดายเออนายเสิส(Dionysus, Dionysius ซึ่งแปลว่าเทพขาแพลง the Lame God… READ MORE

ค้นหาความหมายในเรื่องปรัมปรา (155) กีรติ บุญเจือ ศาสนาของชาวทะเลอีเจียน ศาสนาของชาวอีเจียน(Aegean)หมายถึงการนับถือศาสนาของผู้อาศัยอยู่ตามเกาะแก่งต่างๆและตามบริเวณชายฝั่งทะเลรอบๆทะเลอีเจียนก่อนที่ศาสนาของชาวกรีกโบราณจะเข้ามาครอบงำเข้าเป็นส่วนหนึ่งของศาสนากรีกโบราณ แหล่งสำคัญได้แก่เกาะครีทและเมืองเมอซีนิ(Mycene)บนชายฝั่งกรีซ ความเป็นมา ระหว่างก.ค.ศ.3000-2000 ยุคสัมฤทธิ์ตอนต้น มีหลักฐานการนับถือเจ้าแม่ธรณีและทำรูปสตรีแห่งความอุดมสมบูรณ์เอาเคล็ดเช่นเดียวกับมนุษย์ยุคหินใหม่ทั่วๆไป แต่ไม่มีหลักฐานการสร้างอนุสาวรีย์หินใหญ่(Megalithic monument) แต่พบรูปสลักสตรีเล็กๆชูมือขึ้นเหนือศีรษะกระจายอยู่ทั่วไป การนับถือเจ้าแม่เป็นฐานสำคัญของการนับถือศาสนาของชาวทะเลอีเจียน ระหว่างก.ค.ศ.2000-1500 ยุคสัมฤทธิ์ตอนปลาย เกาะครีท(Crete Island) ก้าวหน้าโดดเด่นเป็นศูนย์กลางเผยแผ่อารยธรรมและศาสนาสู่ดินแดนอีเจียนโดยรอบ… READ MORE

ค้นหาความหมายในเรื่องปรัมปรา (154) กีรติ บุญเจือ   การสันนิษฐานปรัมปราครีท ตราบใดที่ยังอ่านภาษาครีทไม่ออกแปลยังไม่ได้  ทั้งยังไม่พบฉบับแปลจากภาษาครีทสู่ภาษาอื่นที่เราพอจะเข้าใจความหมายได้ ก็ยังไม่มีหวังว่าจะรู้ปรัมปราครีทแท้ๆ วิธีเท่าที่พอจะทำได้ในขณะนี้ก็คือศึกษาจากปรัมปราของชาติที่น่าจะเอาปรัมปราครีทไปสร้างปรัมปราของตน เช่นปรัมปราของชาวฮิทไทท์(Hittite)เรื่องสงครามระหว่างเจ้าพ่อกับพญางูหรือมังกร ปรัมปราปราบจ้าวสมุทรของชาวฮิทไทท์             เจ้าพ่อแห่งพายุ Illuyankasเป็นเจ้าพ่อครอบครองท้องทะเลมหาสมุทรทั้งหมด นิสัยไม่ดีเป็นอันธพาลสร้างความเดือดร้อนทั่วท้องน้ำตลอดจนผู้อาศัยอยู่ตามชายฝั่งก็พากันเดือดร้อนทั่วหน้า เจ้าพ่อแห่งพายุได้รับการร้องเรียนหนัก จึงคิดว่าจำต้องปราบปรามตามหน้าที่ แต่พลาดพลั้งถูกพญางูควักดวงใจและดวงตาไปได้ ทำให้หมดฤทธิ์ที่จะทำหน้าที่ต่อไป… READ MORE

ค้นหาความหมายในเรื่องปรัมปรา (153) ศาสนาของชาวครีท ความนำ ศาสนาของชาวครีทหมายถึงศาสนาของชาวเกาะครีทพื้นเมืองก่อนได้รับอิทธิพลจากชาวกรีกเผ่าอารยัน และเมื่อได้รับอิทธิพลจากชาวเผ่าอารยันแล้วก็ถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของศาสนาของชาวกรีกโบราณอันเป็นส่วนที่นีทเฉอเรียกว่าเป็นธาตุดายเออนายเฉิน(Dionysian Element) ของศาสนากรีก เพื่อแยกออกจากธาตุแอพเผอโลว์เนียน(Apollonian Element)อันเป็นส่วนที่เป็นศาสนาของชาวเผ่าอารยันนำเอาเข้ามาผสมผสานกับธาตุดายเออนายเฉิน ได้ศาสนาของชาวกรีกโบราณ(Religion of the Ancient Greeks) ธาตุดายเออนายเฉินที่เกิดขึ้นบนเกาะครีทเป็นผลของอารยธรรมครีท แพร่ขยายไปทั่วเกาะแก่งต่างๆของทะเลอีเจียนและบนผืนแผ่นดินกรีซก่อนการแทรกแซงของชาวเผ่าอารยัน นับเป็นศาสนาของชาวกรีกพื้นเมืองเดิมทั่วไปโดยปริยาย บ่อเกิดศาสนาของชาวครีท            … READ MORE

ค้นหาความหมายในเรื่องปรัมปรา (152) กีรติ บุญเจือ ปรัชญาปรัมปรา             ปรัชญาปรัมปราคือความคิดเห็นต่างๆของนักปรัชญาที่ศึกษาหาสารัตถะของเรื่องปรัมปราตามวิสัยทรรศน์ของแต่ละคนหรือแต่ละสำนัก เรื่องปรัมปราเป็นการเล่าเรื่องของความเป็นจริงเหนือธรรมชาติที่กระทำต่อสิ่งตามธรรมชาติ คำว่า “ปรัมปรา” มาจากภาษาสันสกฤต ใช้แปลคำภาษากรีก”mythos” ซึ่งหมายถึงคำพูดเช่นเดียวกับ logos แต่เมื่อนำมาใช้ในภาษาอังกฤษแล้ว Logos แปลว่ากฎเกณฑ์ที่เป็นระบบหรือกฎเกณฑ์สูงสุดที่ควบคุมเอกภพทั้งหมด ถ้าแผลงเป็น -logy ก็หมายถึงคำพูดที่มีเหตุผล… READ MORE

ค้นหาความหมายในเรื่องปรัมปรา (151) กีรติ บุญเจือ อารยธรรมอเคียนกับโฮเมอร์ ทายเรินส์(Tiryns)เป็นเมืองชายทะเลด้านตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศกรีซโบราณ นั่นคืออยู่บนฝั่งตะวันตกของทะเลอีเจียน อยู่ในบริเวณอ่าวอาร์กัส(Argos)และอยู่เหนือก้นอ่าวขึ้นไปทางเหนือประมาณ 10 กม. และมีเมืองอาร์กัสไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 10 กม. เมืองเมอซีนิ(Mycenae)ไปทางเหนือประมาณ 25 กม. และเกาะครีททางทะเลใต้ลงไปประมาณ 350 กม. ณที่ตั้งดังกล่าวข้างต้น… READ MORE