อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน: บทบาทของญาณปรัชญาจริยะ (Ethical epistemology) คือ ญาณปรัชญาที่เกี่ยวกับความดีคือ รู้ได้อย่างว่าเป็นความดี  และมีพัฒนาการวิธีการรู้ตามกระบวนทรรศน์ ซึ่งจะทำให้บุคคลมั่นใจได้ว่าตนเองรู้ว่าอะไรเป็นความดี แนวคิดญาณปรัชญาจริยะของนวยุคนิยม (Modern ethical epistemology) เกิดพร้อมกับปัญหาใหม่ที่เกิดขึ้นในปรัชญาจริยะว่า จะใช้อะไรเป็นหลักการสำหรับให้มนุษย์อยู่ร่วมกันในสังคมด้วยสันติ โดยไม่คำนึงว่าจะนับถือศาสนาใดหรือไม่ จึงมีแนวคำตอบที่สำคัญ 4 แนว… READ MORE

อัครกาญจน์ วิชัยดิษฐ์: มาตรการความจริงที่ให้ความมั่นใจแก่ผู้ถือกระบวนทรรศน์นวยุค (modern paradigm) คือ ความเชื่อมั่นว่าเป็นมาตรการที่ให้ความรู้ตรงกับความเป็นจริง เอกภพมีกฎเกณฑ์ในตัวและเราอาจจะรู้กฎของเอกภพได้อย่างสมบูรณ์ด้วยวิธีการวิทยาศาสตร์ ปรัชญาแกนของปรัชญานวยุคจึงได้แก่ วิธีคิด คิดอย่างไรจึงได้ความจริง โดยเรียกมาตรการนั้นว่า วิธีการวิทยาศาสตร์ (scientific method) และเรียกความรู้ตามมาตรการนั้นว่าวิทยาศาสตร์ (science) ทุกอย่างจะต้องเป็นวิทยาศาสตร์หมด คุณค่าในด้านต่าง ๆ… READ MORE

ผศ.(พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต; การเพ่งพินิจ contemplation เริ่มใช้ในราว คริตศตวรรษ 1200 ใช้ contemplacioun (ฝร.) หมายถึง การไตร่ตรอง/การรำพึงทางศาสนา มีรากภาษาละติน (contemplationem) หมายถึง การกระทำของการมอง-การเพ่งพินิจ การจ้องมองอย่างตั้งใจ สังเกต พิจารณา… READ MORE

ผศ. (พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต แนวคิดปรัชญานักพรตนี้ เป็นฝ่ายลี้ลับ เป็นแนวคิดที่ผสมผสานหลักการหลายอย่างเข้าไว้ โดยสืบทอดมาจากความรู้ของเหล่านักพรต นักบวช (Hermit & Priest) ในยุคโบราณ โดยเชื่อว่า เป็นกฎที่กำกับโลก ผู้ถือพรตได้ยึดหลักการเหล่านี้แตกต่างกัน กำหนดเป็นทางในการปฏิบัติตน และการสอนเพื่อฝึกฝนจิตเป็นสำคัญ READ MORE

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน; ในปัจจุบัน ผู้คนเกิดภาวะที่แยะแยะไม่ได้ว่า อะไรดี อะไรไม่ดี ซึ่งเป็นแนวคิดสำคัญสำหรับจริยศาสตร์ตามความเข้าใจของอริสโตเติล อย่างไรก็ตาม การจะแยกแยะได้ชัดเจนหรือไม่นั้น จำเป็นจะต้องเข้าใจมาตรการความประพฤติ (conduct) เสียก่อน ว่าจะมองผ่านเกณฑ์รับรองอย่างไร มาตรการความประพฤติ มี 2 แนวทางคือ READ MORE

ผศ.(พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต วิมตินิยม (Skepticism) เป็นทัศนคติที่ตั้งคำถามหรือข้อกังขา (doubt) ต่อการกล่าวอ้างทางความรู้ที่ถือว่าเป็นเพียงความเชื่อ (belief) หรือหลักคำสอน (dogma) ทั้งนี้ skept มีความหมายว่า ค้นหา สืบค้นหา มองหา จึงหมายถึงผู้ที่ค้นหาความเป็นจริง อย่างไรก็ตาม ชาววิมตินิยมมักจะแสดงตนผ่านทัศนคติเชิงลบ (negative… READ MORE

ผศ.(พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต; ในปัจจุบันกระแสสนใจการพัฒนาทางจิตวิญญาณ (spiritual development) แพร่หลายและได้รับการยอมรับผ่านท่าทีต่างๆ และมีความพยายามรองรับแนวคิดใหม่ๆ เพื่อให้เข้าถึงผู้นับถือศาสนาและผู้ไม่นับถือศาสนา แม้จะมีพื้นฐานแนวคิดจิตนิยม (idealism) ที่มองว่า ทุกอย่างมีพื้นฐานมาจากจิต แต่เพื่อให้เรียนรู้และเข้าใจได้ง่ายจึงทำการอุปมา (metaphor) เป็นฝ่ายกายภาพ/วัตถุ (physical-object) เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม แนวคิดที่หลากหลายมีกระแสหลักจากโลกตะวันตกที่น่าพิจารณาและพึงเข้าใจว่า… READ MORE

อ.ดร.รวิช ตาแก้ว; มนุษย์มีพัฒนาการทางความคิดและความรู้ที่ก้าวหน้ามากกว่าเผ่าพันธุ์อื่นใดในโลกนี้   ด้วยการรู้คิดและมีเหตุผลได้ทำให้เกิดระบบการคิดเชิงเหตุผล และการคิดเชิงเหตุผลนี้เองที่นำพาให้มนุษย์มีความสามารถในการแยกแยะความเหมือน (sameness) และความแตกต่าง (difference) ได้ READ MORE