บันทึกการสอนปรัชญาของสำนักคิดสวนสุนันทาเพื่อเพิ่มความเข้าใจแก่ผู้สนใจปรัชญา

ถอดเทปการสอน ศาสตราจารย์ กีรติ บุญเจือ วันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๖๕

ขอต้อนรับอาจารย์ในหลักสูตรนี้ทุกท่าน ขอต้อนรับนักศึกษาทั้งเก่าและนักศึกษาใหม่มาสู่หลักสูตรปรัชญา อยากจะเน้นว่าปรัชญาที่เราสอนกันที่นี่ ที่สวนสุนันทานี้ เป็นปรัชญาที่ไม่มีสอนที่อื่น ชื่อปรัชญาหลังนวยุค มันเป็นอะไรที่พิเศษหรือเปล่า ก็คือเนื้อหาปรัชญาธรรมดา เนื้อหาปรัชญาที่สอนกันทั่ว ๆ ไปทั่วโลก แต่ว่ามาสอนวิธีคิดว่าเนื้อหาเหล่านี้จะคิดอย่างไร มันมีคิดหลาย ๆ แบบ คิดแบบหลังนวยุคคิดอย่างไร นี่คือเป้าหมายของหลักสูตรนี้ ผู้ที่ได้รับการศึกษานั้นต้องได้เนื้อหาปรัชญาตามระดับมาตรฐานโลก แต่วิธีคิดนั้นเป็นวิธีคิดพิเศษระดับโลกเหมือนกัน คือหลังนวยุค ก็คือวิธีคิดเพื่อให้พัฒนาคุณภาพชีวิต

วิธีคิดแบบหลังนวยุคที่หลักสูตรนี้ต้องการจะเน้น สร้างสรรค์คืออะไร คือเนื้อหาปรัชญาก็เหมือนกับที่เขาสอนกันทั่วโลก แต่ว่าจะต้องมีการสร้างสรรค์ ก็คือ การเชื่อมโยงความเข้าใจการตีความเนื้อหาเหล่านี้ จะต้องมีการพยายามที่จะสร้างสรรค์ขึ้นมาหาความเข้าใจใหม่ ๆ ออกมาให้เป็นวิทยานิพนธ์เรียกว่าสร้างสรรค์

การที่คิดสร้างสรรค์เฉพาะตัวนี้ดีไม่ดีมันอาจจะไปขัดแย้งกับเพื่อนร่วมงาน กับคนอื่น หรือใครก็ตาม เราก็จะต้องรู้เทคนิคในการที่จะแก้ปัญหา เรียกว่าปรับตัว ปรับอย่างไร เมื่อขัดแย้งกันเราจะต้องต่อสู้กันให้ตายไปข้างนึงใช่ไหม ไม่ใช่อย่างนั้น นั่นไม่ใช่หลังนวยุค ปรับตัวก็คือเราแสวงหาจุดร่วม สงวนจุดต่าง ดูว่าที่เราคิดต่างกันนี่ต่างกันจริงไหม แน่นอนจะมีส่วนที่เหมือนกัน เราเลือกคัดเอาส่วนที่เหมือนกันเอามาสำหรับเป็นเนื้อหาสำหรับการร่วมมือกันทำงาน ส่วนที่ต่างกันเราถือว่าเป็นความงามในความคิดของมนุษย์ ความคิดของมนุษย์ถ้ามีเหมือนกันหมดทั่วโลกมันก็จะไม่สวย ไม่งาม ต้องมีความแตกต่าง ความแตกต่างควรจะมองว่าเป็นความงาม ไม่ใช่เป็นเหตุผลให้มาขัดแย้งกัน ให้มาต่อสู้กัน ให้มาทะเลาะวิวาทกัน ไม่ใช่อย่างนั้น ต้องรู้วิธีที่จะ Adaptivity คือปรับตัว ปรับข้อขัดแย้งต่าง ๆ เหล่านั้น ให้เป็นผลประโยชน์แก่ตัวเองและทุก ๆ คนทั่วโลก

เมื่อปรับตัวได้อย่างนี้ก็จะเป็นความร่วมมือบนความแตกต่าง อย่างที่เราว่าแสวงหาจุดร่วม สงวนจุดต่าง แล้วก็ประการที่ 4 แสวงหา แสวงหาต่างจากสร้างสรรค์ สร้างสรรค์สร้างจากเนื้อหาที่มีอยู่ แต่แสวงหานั้นคือแสวงหาอะไรใหม่ ๆ ที่สำคัญที่สุดก็คือแสวงหาความรู้ ความเข้าใจถึงโลกหน้า คุณภาพชีวิตของมนุษย์ไม่ใช่อยู่แค่เฉพาะในโลกนี้ จะต้องสืบต่อไปตลอดนิรันดร์และโลกหน้าด้วย

ซึ่งปรัชญาหลังนวยุคของเราต้องเอามาศึกษา เพื่อให้เกิดการสร้างสรรค์ การปรับตัว การร่วมมือ การแสวงหา นี่ก็คือแก่นของปรัชญาหลังนวยุคที่เห็นว่าจำเป็นสำหรับเข้าใจหลักสูตรของเรา ก็คิดว่าผู้ที่มาสนใจมาศึกษาหลักสูตรของเรานี้ก็คงจะต้องการอะไรที่แตกต่างจากที่อื่น เพราะความแตกต่างนั้นก็อยู่ใน 4 ประเด็นนี้ ขอให้ทุกคนจดจำเอาไว้เป็นเป้าหมายการศึกษาปรัชญาของเรา

ในโอกาสนี้ขอให้ทุกคนประสบผลสำเร็จทุกอย่างตามที่ปรารถนา ตามที่ตั้งเป้าหมายไว้ ขอให้สำเร็จจากการศึกษาปรัชญาและการใช้ปรัชญาในชีวิตให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตได้จริง ๆ

.

.