ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอปท. เพื่อประโยชน์สุข..4

ศาสตราจารย์กีรติ บุญเจือ
ความสุขแท้นั้นเป็นฉันใด
เราได้นิยามกันไว้ว่า ความสุขแท้คือการได้ทำตามสัญชาตญาณ ปราชญ์แอร์เริสทาทเถิล(Aristotle) ได้จำแนกสัญชาตญาณของมนุษย์(human appetitus)ออกได้เป็น 4 ระดับ คือ ระดับสสารเช่นก้อนหิน ระดับพืช ระดับอารักขายีน และระดับปัญญา
มนุษย์มีส่วนหนึ่งเป็นสสารและอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ของสสารอย่างเต็มที่ จึงบางครั้งอยากจะหาความสุขอย่างก้อนหิน คืออยู่เฉยๆเงียบๆไม่ต้องการให้ใครรบกวน หากเป็นก้อนหินเสียก็แล้วไปไม่มีใครว่า มันเป็นสุขแท้ของก้อนหินและก้อนสสารทั้งหลาย แต่นี่คุณเป็นคน มันกลายเป็นความเกียจคร้านน่ารำคาญ มันไม่ใช่ความสุขแท้ของคุณและของใครทั้งนั้น มันไม่ใช่ความสุขที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงปรารถนาให้คุณแสวงหา
มนุษย์มีส่วนหนึ่งเป็นพืช จึงมีสัญชาตญาณอยากมีความสุขอย่างพืช คือไชชอนรากไปดูดทรัพยากรทุกแห่งแหล่งที่ไม่รู้จักพอ ยิ่งได้ยิ่งมีความสุขและยิ่งอยากได้มากขึ้นไปอีก หากคุณเป็นพืชเราไม่ว่ากระไร มันเป็นความสุขแท้ของคุณและคุณมีสิทธิ์เต็มที่ เราเชียร์คุณและชื่นชมกับความอวบเขียวขจีของคุณ แต่สำหรับมนุษย์มันคือความโลภชัดๆ มันไม่ใช่ความสุขแท้ตามความเป็นจริง (Authentic Happiness According to Reality)
มนุษย์มีส่วนหนึ่งเป็นสัตว์ มีสัญชาตญาณเหมือนสัตว์และมีความสุขเมื่อได้ทำการอารักขายีนโดยบริจาคยีนของตัวเองให้ไปเกิดเป็นคนรุ่นใหม่และเมื่อเกิดแล้วก็มีความสุขในการผลักดันให้เขาได้เปรียบคนอื่นๆด้วยวิธีทุจริต สัตว์มันมีความสุขระดับนี้ก็ช่างหัวมัน ไม่ต้องไปอิจฉามันให้เสียศักดิ์ศรี มันต่างหากที่ควรจะอิจฉาเราที่มีโอกาสดีกว่ามันในการเลือกคัดเอาความสุขที่น่าเลือกกว่านั้น
มนุษย์เท่านั้นมีสัญชาตญาณปัญญา สัญชาตญาณปัญญามีความสุขกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตและเป็นความสุขแท้ ถ้าใครได้เข้าใจและลงมือปฏิบัติ ต่อมคุณธรรมของเขาจะแตก เขาจะอยากทำดีด้วยตัวของเขาเอง เพราะเขาเข้าใจดีว่ามันเป็นหนทางแห่งการพัฒนาคุณภาพชีวิต และการพัฒนาคุณภาพชีวิตเป็นทางเดินที่ให้ความสุข ไม่ต้องรอให้พัฒนาเสร็จ แม้ขณะกำลังทำการพัฒนานั้นเอง ก็มีความสุขอยู่ตลอดเวลาแล้ว แหละนี้คือความสุขในความหมายที่ได้ตรัสประทานไว้ว่า “เพื่อประโยชน์สุขของมวลมหาประชาชนชาวสยาม”
ทำอย่างไรรึ? ต้องศึกษาให้เข้าใจ และสมัครเข้ารับการอบรมบ่มเพาะจนเป็นนิสัย ไม่มีวิธีอื่นบ้างเลยรึ? ไม่มี!