Avicenna or IbnSinaเอเวอเซนเนอ
ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ
(Avicenna or lbnSina 980-1037) เป็นนักปราชญ์ชาวมุสลิมทิ่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งยุคกลาง และเป็นผู้สร้างระบบปรัชญาให้แก่โลกมุสลิมอย่างแท้จริง รอบรู้ทั้งด้านปรัชญา ศาสนา วรรณคดี คณิตศาสตร์ กฎหมายและการเมือง เคยเป็นเสนาบดีหลายรัชกาลและติดคุกหลายครั้ง สารภาพว่าอ่านหนังสืออภิปรัชญาของเอเริสทาเทิลถึง 40 เที่ยวก็ยังไม่เข้าใจ ครั้นได้อ่านอรรถกถาของแอลเฟอเรบิจึงเข้าใจปรุโปร่ง เขียนตำรา แอสซีเฟอ (As-Sifa =ลต.Suffecientiae = Sufficiencies) ซึ่งเรียบเรียงเนื้อหาความรู้ทุกอย่างเป็นระบบโดยแบ่งเนื้อหาวิชาดังนี้

เอเวอเซนเนอพิสูจน์ความมีอยู่ของอัลเลาะห์ว่า เมื่อเราพบว่ามีภวันต์บังเอิญ (contingent beings) ย่อมอนุมานได้ว่าจำเป็นต้องมีภวันต์จำเป็น (Necessary Being) อันเป็นสาเหตุแรกของทุกสิ่ง ซึ่งก็คืออัลเลาะห์นั่นเอง ในฐานะที่เป็นภวันต์จำเป็นย่อมจะไม่รับสารัตถะจากผู้อื่น ดังนั้น อัตถิภาวะ (Existence) ของพระองค์จึงเป็นสารัตถะ (Essence) ของพระองค์ด้วย เมื่อเป็นเช่นนี้ พระองค์ย่อมไม่มีสมรรถนภาวะในพระองค์เลยแม้แต่น้อย พระองค์จึงทรงเป็นกรรตุภาวะบริสุทธิ์ (Pure Act) และในฐานะที่ทรงเป็นกรรตุภาวะบริสุทธิ์จึงทรงเป็นความจริว ความดี ความรัก ชีวิต ฯลฯ ในสภาพอสัมพัทธ์ (Absolute) นั่นคือ คุณลักษณะ (Attribute) เหล่านี้เป็นหนึ่งเดียวกันอย่างสมบูรณ์ในพระองค์ อัลเลาะห์จึงทรงเป็นองค์เอกะ