emotivism’ s ethic จริยธรรมอาเวคนิยม

ผู้แต่ง : เอนก สุวรรณบัณฑิต
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

สทีเวินสัน ( C.L.Stevenson, 1908-1939) ให้ข้อสังเกตว่าในเรื่องจริยธรรมนั้นมีข้อน่าสังเกตที่สำคัญอยู่ 3 ประการ คือ

1) มีความคิดเห็นขัดแย้งกัน ซึ่งต่างฝ่ายต่างก็มีเหตุผลของตน
2) คำพูดเกี่ยวกับศีลธรรมมีเสน่ห์ดังดูดใจ
3) การทดสอบของวิทยาศาสตร์ใช้กับจริยธรรมไม่ได้

สทีเวินสันจึงลงความเห็นว่า คำพูดทางจริยธรรมมีความหมายทางจิตวิทยา คือสามารถสร้างอารมณ์พร้อมกับการบรรยาย เช่น ประโยคว่า

This is good.

ความหมายที่แท้จริงก็คือ I approve of this; do so as well (ฉันเห็นชอบกับการกระทำของท่าน จงทำเช่นนี้ต่อไป)

ท่อนแรกเป็นคำบรรยาย ท่อนหลังแสดงอารมณ์คำว่า “ดี” (good) นี่เอง ถ้าใช้ในเรื่องอื่นที่ไม่เกี่ยวกับจริยธรรม จะไม่มีความหมายทางอารมณ์ เช่น ถนนดี หมายความว่า ใช้การได้สมประสงค์ไม่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์ชักจูง หรือหันเหออกแต่ประการใดความคิดเช่นนี้ได้ชื่อลัทธิว่า ลัทธิอาเวคนิยม (emotivism) คือ ความดี-ชั่วขึ้นกับอารมณ์