Locke on blank mind ลัคว่าด้วยสมองว่างเปล่า

ผู้แต่ง : เอนก สุวรรณบัณฑิต
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

ฝ่ายที่เชื่อมโนคติแต่เกิด อ้างการปลงใจร่วมกัน (universal assent) เป็นข้ออ้างพิสูจน์ ลัคว่าไม่จริง เพราะเด็ก ๆ และคนไร้การศึกษาไม่รู้ปฐมบทที่อ้างกันว่าทุกคนรู้มาแต่เกิด มีคนไม่รู้และไม่เชื่อพระเจ้า ที่ไม่มีศาสนาก็มีเยอะ

ข้อเท็จจริงจากประสบการณ์เป็นสิ่งที่ยอมรับกันทั่วไป เช่น ไฟไหม้ แต่ไม่ถือกันว่าเป็นมโนคติแต่เกิด เพราะเราเห็นชัดว่ามาจากประสบการณ์ เพราะฉะนั้นหลักการที่เชื่อว่ารู้แต่เกิด เช่น เหตุการณ์ทุกอย่างต้องมีสาเหตุ ก็อาจจะมาจากประสบการณ์แต่ไม่ชัดเจนก็ได้ เพราะตามที่สังเกตดูจะพบว่า เด็กจะรู้กฎความขัดแย้ง ภายหลังข้อเท็จจริงว่า “หวานไม่ขม” “ดำไม่ขาว”

อนึ่ง ถ้าถือว่าเด็กและคนปัญญาอ่อนมีมโนคติแต่เกิดโดยไม่สำนึก ก็เป็นการขัดแย้งตัวเอง เพราะถ้ามีก็ต้องสำนึกโดยจำเป็น
ลัคจึงสรุปเป็นมูลบทแรกของตนว่า คนเราเกิดมาสมองว่างเปล่า เหมือนกระดานเขียนเกลี้ยงเกลา (tabula rasa = blank tablet) ไม่มีมโนคติแต่เกิด พอลืมตามองดูโลก จึงเริ่มมีประสบการณ์ นั่นเป็นที่มาของความรู้ทั้งหมด “ประสบการณ์ก่อให้เกิดมโนคติเชิงเดี่ยว”