metha

Universal สิ่งสากล

ผู้แต่ง : เมธา  หริมเทพาธิป

ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ

ปัญหานี้เริ่มมีขึ้นตั้งแต่สมัยกรีกรุ่งเรือง  ซึ่งให้คำตอบไว้เป็น 3 แนว คือ

–  ชาวซาฟีสท์ตอบว่า สิ่งสากลไม่มีจริง เป็นเพียงความเข้าใจของแต่ละคน

–  เพลโทว์ตอบว่า  ส่งสากลมีจริงในโลกแห่งมโนคติ

– เอเริสทาทเถิลตอบว่า สิ่งสากลมีจริงในโลกนี้  คือได้แก่ส่วนที่เหมือนกันในสิ่งเฉพาะหน่วย

ปัญหานี้คุขึ้นมาใหม่ในตอนปลายศตวรรษที่ 11 เนื่องจากได้ต้นฉบับปรัชญามาศึกษากันมากขึ้น เช่น ต้นฉบับของเบออีเธียส (Boethius 780?-524) ผู้แปลงานของเพอร์ฟีเรียสเป็นภาษาละติน เพอร์ฟีริกกล่าวไว้ตอนหนึ่งว่า

“เรื่องประเภทกว้างและประเภทแคบจะมีจริงหรือไม่ หรือว่ามีเพียงแต่ในความคิด ข้าพเจ้าจะไม่ขอกล่าวถึง เนื่องจากเป็นเรื่องลึกลับและต้องการเวลาวิจัยมาก”

(อรรถกถากรอบความคิดเอเริสทาเทิล) เบออีเธียสผู้แปลเป็นภาษาละตินวิจารณ์ว่า เรื่องนี้สำคัญมากสำหรับตัดสินปัญหาเรื่องสมรรถภาพของปัญญาของเรา  ข้อคิดนี้สะดุดใจนักคิดในระยะนั้น  เพราะเห็นว่ามีความสัมพันธ์กับข้อเชื่อของคริสตศาสนาหลายเรื่อง ความคิดเห็นแบ่งออกเป็น 3 ลัทธิ แล้วแต่ว่าจะยึดถือคำตอบใดของสมัยกรีกรุ่งเรื่องเป็นหลัก คือ

–  ลัทธินามนิยม (nominalism) เดินตามคำตอบของชาวซาฟิสท์

–  ลัทธิสัจนิยมแบบจัด (ultra-realism) เดินตามคำตอบของเพลโทว์

– ลัทธิสัจนิยมสายกลาง (moderate realism) เดินตามคำตอบของเอเริสทาทเถิล

Leave a comment

Previous Post
Next Post

Quote of the Course

“Establish a supportive pedagogical framework designed to foster a robust learning culture and an optimal environment for student engagement. This model incorporates informal learning pathways that facilitate philosophical research tailored to individual student interests, thereby enabling the systematic development of their critical thinking and philosophical reasoning.”

~ Kirti Bunchua, 2018