Category: ประวัติปรัชญา


  • ขบวนการต่อต้านประสบการณ์นิยม

    Anti-empiricism movement ขบวนการต่อต้านประสบการณ์นิยม ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ นักดาราศาสตร์ของขบวนการนี้ไม่เชื่อประสบการณ์ เช่นไม่เชื่อว่าดวงอาทิตย์โคจรจากทิศตะวันออกสู่ทิศตะวันตก แต่เชื่อการคำนวณที่สอดคล้องกันตามทฤษฎีสหนัย (consistency) คนโบราณโดยโทเลมิเป็นกระบอกเสียง ยืนยันตามประสบการณ์ว่าดวงอาทิตย์โคจรรอบโลก แต่นักดาราศาสตร์ในศตวรรษที่ 14 เห็นว่า… READ MORE

  • ปรัชญาโบราณสู่นวยุค

    ancient to modern philosophy ปรัชญาโบราณสู่นวยุค ผู้แต่ง : เอนก สุวรรณบัณฑิต ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ เอเธนส์โบราณประสบความสำเร็จยิ่งใหญ่ในการได้สร้างนักปรัชญาค้างฟ้าต่อเนื่องกัน 3 ท่าน ซึ่งความคิดรวมกันเข้าเรียกได้ว่าสำนักเอเธนส์ สามผู้ยิ่งใหญ่ดังกล่าวได้แก่ซาเครอทิส เพลโทว์ และแอเริสทาเทิล… READ MORE

  • ปรัชญากรีกโบราณ

    ancient Greek philosophy ปรัชญากรีกโบราณ ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ บทบาทเฉพาะของชาวกรีกโบราณ ก็คือ เป็นผู้นำในการสร้างกระบวนทรรศน์ที่ 2 ให้มีเอกลักษณ์ชัดเจน เพื่อเป็นฐานของระบบเครือข่ายของความรู้ของมนุษยชาติ ความคิดแบบกรีกเป็นผลจากการสร้างสรรค์ดังกล่าว ปัญญาชนชาวกรีกก่อนเธลิส… READ MORE

  • อีเธอร์

    Anaximenes of Miletus แอนเนิกซีเมอนิสแห่งเมอลีเถิส ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ ไม่แน่ชัดว่าแอนเนิกซีเมอนิส (ก.ค.ศ.588?-524?)เป็นลูกศิษย์ของเธลิสหรือลูกศิษย์ของอแนกเสอแมนเดอร์ แต่ก็น่าเชื่อว่าคงจะเป็นลูกศิษย์ของทั้งสองท่านมากกว่า เห็นด้วยกับอแนกเสอแมนเดอร์ว่าวัตถุดิบแรกของเอกภพไม่ควรจะเป็นของสำเร็จรูปแล้ว แต่ทว่าควรมีสภาพพร้อมที่จะเป็นอะไรก็ได้ และวัตถุดิบแรกนั้นควรจะมีมากเต็มท้องฟ้าจนไม่อาจจะกำหนดปริมาณได้แต่ไม่เห็นด้วยกับอแนกเสอแมนเดอร์ที่คิดว่าปฐมธาตุดังกล่าวเป็นสารไร้รูป เพราะคำนี้ฟังดูผิวเผินก็เหมือนกับว่าลึกซึ้งดี แต่ครั้นตรึกตรองดูจริง… READ MORE

  • Anaximander

    Anaximander of Miletus อแนกเสอแมนเดอร์ ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ อแนกเสอแมนเดอร์ (ก.ค.ศ.610?-545) เป็นลูกศิษย์ของเธลิสในสำนักปรัชญาแห่งเมอลีเถิส (Miletus) ยอมรับความคิดของอาจารย์ว่า เอกภพมีกฎเกณฑ์ในตัวเองเป็นจักรวาล (cosmos) เราจะอธิบายเหตุการณ์ทั้งหลายในธรรมชาติได้ด้วยกฎเกณฑ์ของธรรมชาติเอง… READ MORE

  • Althusius, Johann

    Althusius, Johann โยฮันน์ อัลธูซีอุส ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ โยฮันน์ อัลธูซีอุส (Johann Althusius 1557-1638)เกิด ณ เมืองดีเดนเฮาเซน (Diedenhausen)… READ MORE

  • Alfarabi

    Alfarabi แอลเฟอเรบิ ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ แอลเฟอเรบิเลื่อมใสในปรัชญาของเพลโทว์เอเริสทาเทิล และการบำเพ็ญฌานของลัทธิซูฟี (Sufism) จึงพยายามใช้ทั้ง 3 อย่างอธิบายคัมภีร์อัลกุรอาน สอนว่าปรัชญาลัทธิต่างๆนั้นที่จริงแสดงความจริงเดียวกันในแง่ต่าง ๆ กัน เพลโทว์… READ MORE

  • ลัทธิแอลิกแซนเดอร์

    Alexander of Aphrodisiasแอลเลิกแซนเดอร์แห่งแอฟเฝรอดีสเสียส ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ ส่วนแอลิกแซนเดอร์แห่งแอเฟรอดีเสียส เป็นชาวกรีกในสมัยศตวรรษที่ 2 แห่งคริสต์ศักราช เป็นศิษย์คนหนึ่งในสำนักปรัชญาที่แอเริสทาเทิลตั้งขึ้นในกรุงเอเธนส์ ภายหลังเป็นอาจารย์ของสำนัก จึงได้เขียนอรรถกถางานนิพนธ์ของแอเริสทาเทิลไว้ช่วยการสอน ให้ความสำคัญแก่ธรรมชาติวิทยาเป็นพิเศษ จึงได้ชื่อว่าเป็นนักนิยมแอเริสทาเทิลสายธรรมชาติวิทยา… READ MORE