Category: ปรัชญาไทย


  • กระบวนทรรศน์หลังนวยุคกับการศึกษา

    กระบวนทรรศน์หลังนวยุค หลังสงครามโลกครั้งที่ ๒  มีนักวิเคราะห์สังคมและการเมืองมากมาย  พยากรณ์ถึงอนาคตของมนุษยชาติ  ส่วนมากได้พยากรณ์ว่าจะเกิดสงครามล้างโลกด้วยเหตุผลต่าง ๆ กัน  ที่รู้จักกันดีที่สุดก็คือหนังสือ The Clash of Civilization เขียนโดย Huntington ที่ให้ข้อคิดว่า ทางรอดของมนุษยชาติคือ การปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์  ซึ่งผู้เขียนได้วิเคราะห์ไว้ในงานวิจัยที่เกี่ยวข้องแล้ว READ MORE

  • แนวคิดปรัชญาเปอร์เซีย

          ต้นกำเนิดของอาณาจักรเปอร์เซีย จากหลักฐานโบราณคดีระบุว่า เมื่อ 15,000 ปีก่อน มีชนเผ่าล่าสัตว์เข้ามาตั้งถิ่นฐานบริเวณที่ราบสูงอิหร่าน ที่ตั้งประเทศอิหร่านปัจจุบัน และพัฒนาเป็นสังคมเกษตรกรรมขึ้น ตลอดเวลากว่า 2,500 ปี ที่ราบสูงอิหร่านถูกรุกรานซ้ำแล้วซ้ำเล่าจากชนเผ่าต่างๆ จนกระทั่ง 500 ปีก่อนคริสตกาล อาณาจักรเปอร์เซียก็เป็นปึกแผ่นภายหลังกษัตริย์ไซรัสมหาราช แห่งราชวงศ์อาเคเมเนียน พิชิตพวกมีเดียลงได้ READ MORE

  • ปัญญาชน

      ปัญญาชนคือข้าเก่าเต่าเลี้ยงของอำนาจสูงสุดของสังคม  ฟูโกต์ (Michel Foucault) ได้แสดงว่าจิตที่ขีปนา (project) ความเป็นจริงและความจริงให้กับสังคมนั้นคือความต้องการของผู้มีอำนาจในสังคมที่ขีปนาออกมา โดยผ่านทางปัญญาชนของแต่ละยุคแต่ละสมัย ซึ่งดูเหมือนจะเป็นผู้กำหนดความคิดของสังคม แต่ปัญญาชนเหล่านี้ล้วนแต่เป็นขุนนางหรือได้รับการอุปถัมภ์จากผู้มีอำนาจ เช่น ตระกูลพ่อค้า ตระกูลขุนนางหรือราชวงศ์ ซึ่งเป็นโครงสร้างที่ประสานและสืบเนื่องกันมาอย่างยาวนาน มีการเสริมความเข้มแข็งด้วยการประสานสัมพันธ์ระหว่างกันและกลายเป็นระบบที่ค้ำจุนระบบสังคมในยุคสมัยต่างๆไว้ READ MORE

  • ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง: การประยุกต์ใช้ในระดับครอบครัว

    อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน … เมื่อน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในระดับปัจเจกบุคคล แต่ละบุคคลย่อมตีความปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้แตกต่างหลายหลาย หากแต่อยู่ในเกณฑ์ของปรัชญหลังนวยุคสายกลางคือ การพัฒนาคุณภาพชีวิตเพื่อความสุขแท้ตามสัญชาตญาณปัญญา และพิจารณาการกระทำต่างๆ ด้วยองค์ประกอบคุณธรรม 4 คือ ประกอบด้วยความรอบคอบ ความกล้าหาญ ความพอเพียงและการแบ่งปัน  และ หลักเมตตา 6 เขาย่อมก้าวไปบนเส้นทางของการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเขาเอง READ MORE

  • ความดี

    ทรรศนะของนักปรัชญาตะวันตก เชื่อว่า “ความดี” เป็นเรื่องคุณค่าความประพฤติของมนุษย์ ซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ “จริยศาสตร์” เป็นการประเมินค่าความประพฤติของมนุษย์ นักปรัชญาที่เชื่อว่า ความดีมีจริงนั้น มีแนวคิดที่แตกต่างกัน 2 กลุ่ม กลุ่มแรกเชื่อว่าความประพฤติเป็นคุณค่าปรนัย (Objective) กล่าวคือ มีจริงในธรรมชาติ และกลุ่มที่สองมีแนวคิดที่เชื่อว่า ความประพฤติเป็นคุณค่าอัตนัย (Subjective) คือ… READ MORE

  • หลักการของปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง

    ปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง (Moderate Post modern Philosophy) แนวความคิดของลัทธิหลังนวยุคสายกลาง เชื่อว่า ความเป็นจริงที่อ้างนั้นเป็นเพียงความเชื่อถือทางภาษาเท่านั้น และไม่เชื่อว่ามนุษย์สามารถรู้ความจริงเชิงวัตถุวิสัยได้  ทั้งความรู้ที่ได้เป็นเพียงปรากฏการณ์ที่รับรู้ได้แล้วใช้ความเชื่อทางภาษาเป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดสิ่งที่รับรู้ได้อีกทอดหนึ่ง READ MORE

  • ฮันทิงทันกับการอบรมคุณธรรมจริยธรรมแผนใหม่

    เหตุการณ์ที่สร้างความระทึกใจแก่คนทั้งโลกไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าการถล่มเมืองฮิโรชิมาด้วยระเบิดปรมาณู เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) ก็คือการที่กำแพงเบอร์ลินถูกเจาะทะลุโดยไม่เสียเลือดเนื้อเมื่อวันที่ 9 พ.ย. 2532 (ค.ศ.1989) คือ 44 ปีต่อมา อันถือได้ว่า เป็นวันสิ้นสุดสงครามเย็นที่สร้างความหวาดผวาแก่คนทั้งโลกที่มีอารมณ์ค้างแขวนอยู่บนเส้นด้ายว่าสงครามโลกครั้งที่ 3 จะระเบิดขึ้น… READ MORE

  • ดีงาม: คุณค่าเชิงสมรรถภาพคิด

    สมรรถภาพคิดตามบริบทวัฒนธรรมไทยกับสมรรถภาพคิดของปรัชญาตะวันออก วัฒนธรรมถิ่นไทยเดิม นับถือภูตผี ทั้งผีดีและผีร้าย ซึ่งในแต่ท้องที่ปัจจุบันนี้ยังมีปรากฏให้เห็นเป็นวัฒนธรรมแต่ละท้องถิ่น ไหว้ศาลทวดเจ้าป่า เจ้าเขา เมื่อได้รับอิทธิพลพระพุทธศาสนาเข้ามาในวิถีคิดที่สอนเรื่องกฎแห่งความไม่เที่ยงแท้ของสรรพสิ่งที่สอนให้รู้จักการยอมรับด้วยการเรียนรู้เรื่องภายในกายของตนเอง ซึ่งเป็นสมรรถภาพคิดตามแนวคิดปรัชญาตะวันออกที่ใช้วิถีคิดแบบปรัชญาอินเดีย แบบพราหมณ์ที่มีความเชื่อพื้นฐานว่า ช่วงเวลาของชีวิตแบ่งออกเป็น 4 ช่วง กล่าวคือ อรรถะ กามะ ธรรมะ และโมกษะ READ MORE