Category: ญาณวิทยา


  • การสร้างทฤษฎีอย่างมีโครงสร้างและน่าเชื่อถือ

    ทฤษฎีเก่าล้วนถูกออกแบบมาเพื่ออธิบายโลกในยุคเก่า แล้วเราคนรุ่นใหม่จะสร้างทฤษฎีใหม่ได้อย่างไร READ MORE

  • Philosophical Contemplation

    ผศ.(พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต; การเพ่งพินิจ contemplation เริ่มใช้ในราว คริตศตวรรษ 1200 ใช้ contemplacioun (ฝร.) หมายถึง การไตร่ตรอง/การรำพึงทางศาสนา มีรากภาษาละติน (contemplationem) หมายถึง การกระทำของการมอง-การเพ่งพินิจ การจ้องมองอย่างตั้งใจ สังเกต พิจารณา… READ MORE

  • การแสวงหาความรู้

    อ.ดร.รวิช ตาแก้ว; มนุษย์มีพัฒนาการทางความคิดและความรู้ที่ก้าวหน้ามากกว่าเผ่าพันธุ์อื่นใดในโลกนี้   ด้วยการรู้คิดและมีเหตุผลได้ทำให้เกิดระบบการคิดเชิงเหตุผล และการคิดเชิงเหตุผลนี้เองที่นำพาให้มนุษย์มีความสามารถในการแยกแยะความเหมือน (sameness) และความแตกต่าง (difference) ได้ READ MORE

  • Philosophy of Knowledge

    อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต … เมื่อกล่าวถึง “ปรัชญาความรู้” ย่อมทำให้ย้อนนึกไปถึงศาสตร์สำคัญคือ ญาณวิทยา (epistemology) ที่เป็นวิชาว่าด้วยความรู้ หรือที่ฝ่ายนักปรัชญาในยุคใหม่เรียกว่า ทฤษฎีความรู้ (theory of knowledge) สิ่งที่สนใจในวงรอบความคิดนี้ย่อมไม่พ้นขอบเขตการศึกษาของญาณวิทยา ทั้งนี้ย่อมศึกษาผ่านประวัติศาสตร์การวิวัฒนาการของวิชาการความรู้ (science of knowledge) ในฐานะบริบทเชิงมโนทรรศน์ของความรู้ (conceptual context… READ MORE

  • วิจัยปรัชญากับการนิยาม

    ดร.เอนก สุวรรบัณฑิต การวิจัยในประเทศไทยมีความเห็นต่างกันบางเรื่องในหมู่กรรมการผู้ควบคุม/สอบการวิจัยและวิทยานิพนธ์ เช่น การทำวิทยานิพนธ์ปรัชญาควรมีการนิยามศัพท์หรือไม่? ในทางปรัชญาย่อมต้องเสนอว่าไม่จำเป็นต้องมีทุกเล่ม เพราะงานปรัชญาบางแบบเป็นงานแสวงหาคำนิยามของเรื่องนั้นๆ ดังนั้นจะนิยามก่อนไม่ได้ แต่หากจะนิยามก็อาจทำได้กว้างๆ ให้ทราบว่างานนั้นจะพิจารณาเรื่องนั้นๆในความหมายใดในแง่ทิศทาง แต่ต้องระบุว่าที่สุดแล้ว งานปรัชญาคือรากฐานของการนิยามเรื่องนั้นๆ ซึ่งมีได้มากกว่าหนึ่ง สมมติเราทำวิทยานิพนธ์เรื่อง Mind in Buddhist Philosophy งานนี้เรากำลังจะศึกษาว่า Mind… READ MORE

  • verfication by the indirect method

    การทดสอบชุดการอ้างเหตุผล โดยวิธีตลบหลัง ผู้แต่ง : พระปรียะพงษ์  คุณปัญญา ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ การทดสอบด้วยวิธีการตลบหลังนี้  เป็นวิธีการที่ใช้ทดสอบความสมเหตุสมผลและความไม่สมเหตุสมผลของชุดการอ้างเหตุผล  ซึ่งถ้าสังเกตให้ดีจะพบว่า  วิธีการนี้ใช้ทดสอบความสมเหตุสมผลและไม่สมเหตุสมผลนั้นทำให้ได้ผลเร็ว  โดยการสังเกตตารางความจริงเพียงบรรทัดเดียวสำหรับตารางของแบบทดสอบ  นั่นก็หมายความว่า เฉพาะบรรทัดที่มีชุดของการอ้างเหตุผลที่ไม่สนับสนุนหรือขัดแย้งนั้นเอง ซึ่งเมื่อเราสังเกตเห็นได้อย่างนี้แล้ว เราก็จะสามารถอธิบายได้ถึงความไม่สมเหตุสมผลของชุดการอ้างเหตุผลดังกล่าวว่า  ซึ่งเหตุผลดังกล่าวหรือบรรทัดดังกล่าวนั้นได้… READ MORE

  • unrepresentative generalization

    unrepresentative generalization ไม่ใช่ตัวแทนให้สรุป ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ   ข้อการไม่ใช่ตัวแทนให้สรุปนี้เป็นเรื่องการวางนัยทั่วไปเร็วเกินไป นั่นคือ อุปนัยจากประสบการณ์ที่ได้มานั้นไม่เพียงแต่ไม่เพียงพอเท่านั้น   แต่เป็นประสบการณ์ที่ใช้ไม่ได้สำหรับเป็นข้อสรุป เข้าข่ายเนื้อหาไม่ถูกต้อง เพราะฉะนั้นแม้จะได้ประสบการณ์มาจำนวนมากสักเพียงไรก็ไม่สามารถทำให้การอนุมานสมเหตุสมผลไปได้ ตัวอย่างเช่น… READ MORE

  • unoticed factor

    unoticed factor  ตัวการรอดพ้นสายตา ผู้แต่ง : กันต์สินี  สมิตพันธ์ ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ ในการพิสูจน์แบบอุปนัย (induction) นั้น ความบกพร่องสำคัญอย่างหนึ่ง เรียกว่าตัวการรอดพ้นสายตา สมัยโบราณนั้น ใคร ๆ ก็เชื่อว่าโลกแบน… READ MORE

Quote of the Course

“Establish a supportive pedagogical framework designed to foster a robust learning culture and an optimal environment for student engagement. This model incorporates informal learning pathways that facilitate philosophical research tailored to individual student interests, thereby enabling the systematic development of their critical thinking and philosophical reasoning.”

~ Kirti Bunchua, 2018