Category: ปรัชญาสกุลความคิดกีรติ บุญเจือ


  • การรับรู้บทบาทเทวราชแบบพระอินทร์

    อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน ความเป็นพระอินทร์ของระบบเทวราช สะท้อนออกมาเป็นสถาบันกษัตริย์ที่จะต้องมีกรณียกิจที่แสดงออกในฐานะผู้ดูแลและผู้ให้ที่สำคัญ โดยมีการชี้ขยายในทางพระพุทธศาสนาถึงคุณธรรมของพระอินทร์ โดยนำมาจากคุณธรรมที่ปฏิบัติแล้วจึงมีอานิสงฆ์ได้เกิดเป็นพระอินทร์ (ทีฆนิกาย มหาวรรค) ได้แก่ วัตตบท 7 กษัตริย์จะต้องมีจริยวัตรทั้ง 7 นี้ด้วย และเมื่อยกเลิกกฎมณเทียรบาลในสมัยรัชกาลที่ 4 และ 5 ทำให้ประชาชนใกล้ชิดกับกษัตริย์ยิ่งขึ้น คุณธรรมทั้ง 7… READ MORE

  • Being

    ผศ.(พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต ศัพท์คำหนึ่งที่สำคัญในวงการปรัชญาไทย และมีส่วนเกี่ยวเนื่องในวงการศาสนาที่จะต้องเข้าใจสิ่งต่างๆ ตามความเป็นจริง นั่นคือ คำว่า “สัต” READ MORE

  • การพัฒนาตนบนฐานปรัชญาพุทธ

    พ.อ. ดร. ไชยเดช แก่นแก้ว การพัฒนาคุณภาพชีวิตมองได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของแนวคิดตามปรัชญาพุทธ ทั้งนี้ แนวความคิดการดำรงชีวิตในวิถีพุทธสำหรับปุถุชนเน้น 1) การมองเข้ามาในตัวตนอย่างใคร่ครวญตามหลักปฏิจจสมุปบาท และ 2) มองออกนอกตัวตนเพื่อทำความเข้าใจบุคคลประเภทต่างๆ ที่เราต้องเกี่ยวข้องสัมพันธ์ หรือทิศหก และสังคมเพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่เกื้อกูลกับธรรมชาติ READ MORE

  • ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับความสุข

    ผศ.(พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต ทุกวันนี้เวลาเราถามว่า “ทำอะไรไปเพื่ออะไร” มันตอบกันไม่ค่อยได้ กลายเป็น “ทำเพราะมันทำ” “ทำเพราะต้องทำ” “ทำเพราะเป็นหน้าที่” หรือ “ทำเพราะเขาบอกให้เราทำ” การวิจักษ์ถึงผลของสิ่งที่ทำจะเป็นเหตุผลว่าทำไมเราถึงทำเรื่องนี้ เรื่องนี้มันดีอย่างไร เรื่องนี้มีประโยชน์อย่างไร ตรงนี้คือส่วนสำคัญ การวิเคราะห์แต่ละคนอาจจะวิเคราะห์เรื่องต่าง ๆ ไม่เหมือนเราได้ ถ้าเราวิเคราะห์มาแล้วเสนอวิจักษ์ให้เด่น… READ MORE

  • ภววิทยาของปัญหาในศาสนาพุทธของประเทศไทย

    ผศ.(พิเศษ). ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต การมองเห็นปัญหาที่ผู้อื่นมองไม่เห็น และการแสวงหาคำตอบเท่าที่เป็นไปได้ ไม่ว่าจะเป็นคำตอบใหม่หรือคำตอบเก่าแต่แสดงเหตุผลดีกว่าเดิม หรือต่างไปจากเดิม ถือเป็นหน้าที่อย่างสำคัญของผู้สนใจปรัชญาจนถึงระดับนักปรัชญา กระนั้น การเข้าใจปัญหานั้นจะต้องมองสถานภาพ (status) ของปัญหาให้ชัดเจน มองเห็นสารัตถะ (essence) หรือแก่นแท้ภายในของปัญหา และมองลักษณะปรากฎ (character) ของปัญหานั้น ซึ่งได้มีการแนะนำวิธีไว้หลายอย่าง เช่น… READ MORE

  • revitalization of culture

    ผศ.(พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต… คุณค่าทางวัฒนธรรม (cultural values) เกิดขึ้นจากชุมชนใดชุมชนหนึ่ง ไม่ใช่เรื่องเฉพาะตัวของคนใดคนหนึ่ง แต่สมาชิกคนหนึ่ง ๆ ในชุมชนนั้น ๆ อาจมองข้ามค่านิยมเหล่านี้และอาจถือว่าเป็นแต่เรื่องของทัศนคติส่วนตัวก็ได้ READ MORE

  • พุทธศาสนากับบริบทพหุนิยมของปรัชญาไทย

    ศาสตราจารย์กีรติ บุญเจือ จากคำชี้แจงท้ายสารานุกรมศัพท์ปรัชญาของคำว่า Buddhism ของราชบัณฑิตยสภาที่เขียนว่า “อย่างไรก็ตามพระพุทธศาสนาไม่ได้มุ่งสอนให้ทุกคนประพฤติปฏิบัติตนให้เข้าถึงนิพพานหรือพ้นทุกข์อย่างเดียว ยังมีคำสอนอันเป็นประโยชน์สำหรับบุคคลที่เลือกดำเนินชีวิตแบบปุถุชนทั่วไปอีกด้วย” READ MORE

  • Indistinctness in Thai word for philosophy

    ศาสตราจารย์กีรติ บุญเจือ… ความคลุมเครือของภาษาไทยเมื่อใช้ในงานวิชาการทางปรัชญาเป็นปัญหามาอย่างต่อเนื่อง เช่น คำว่า “พหุ” ซึ่งมีการใช้อย่างแพร่หลาย ก็ทำให้เกิดความสับสนได้ เช่น พหุนิยม (Pluralism) เป็นศัพท์ปรัชญาศาสนา หมายถึง การยอมรับให้สังคมของตนมีหลายศาสนาโดยที่สมาชิกของสังคมมีเสรีภาพในการเลือกนับถือศาสนาใดศาสนาหนึ่งเพียงศาสนาเดียวและมีพันธะผูกพันที่จะเคารพสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของกันและกันด้วยความเกรงใจไม่ล่วงละเมิดเงื่อนไขที่ศาสนาอื่นสงวนไว้สำหรับสมาชิกของศาสนาของตนเท่านั้น เช่น ไม่ล่วงล้ำย่างเท้าเข้าในบริเวณศักดิ์สิทธิ์ที่สงวนไว้สำหรับบุคคลพิเศษในศาสนาของตนเท่านั้น ไม่ปฏิบัติหรือกระทำบางอย่างที่สงวนไว้สำหรับพิธีกรรมบางอย่างของศาสนาของตนโดยเฉพาะ READ MORE