Absolute Spirit as ideal state  รัฐในอุดมคติคือจิต อสัมพัทธ์
ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ
เฮเกล(Hegel 1770-1831)สอนว่า รัฐเป็นผลของวิวัฒนาการของจิตที่แสดงตัวออกเป็นสสาร รัฐดั้งเดิมเป็นรัฐที่บกพร่องมาก แต่รัฐดั้งเดิมก็ได้พัฒนาเรื่อยมาจนเป็นรัฐที่สมบูรณ์มากขึ้นทุกที รัฐที่เรามีอยู่ในขณะนี้เป็นรัฐที่สมบูรณ์กว่ารัฐในอดีต รัฐในอนาคตจะสมบูรณ์มากกว่ารัฐในปัจจุบัน แต่ทว่ารัฐในอุดมคติสมบูรณ์แบบจะไม่มีวันเป็นจริงขึ้นมาได้เลย เพราะจิตจะต้องพัฒนาก้าวหน้าเรื่อยไปอย่างไม่หยุดยั้ง รัฐจึงมีทางที่จะสมบูรณ์มากขึ้นได้เรื่อยไปตามระดับวิวัฒนาการของจิต รัฐในอุดมคติของเฮเกลจึงไม่ใช่อุตมรัฐ เพราะเป็นไปได้ทั้ง ๆ ที่ไม่มีวันจะเป็นจริง
รัฐในความเป็นจริงย่อมพัฒนาตามกฎปฏิพัฒนาการ (dialectic) คือเป็นผลจากการพัฒนาเป็น 3 ระยะ คือ ครอบครัว ประชาคม รัฐ โดยที่สมาชิกในครอบครัวมีความสัมพันธ์ต่อกันอย่างจริงใจและรักเสียสละต่อกัน ซึ่งขัดแย้งกับความสัมพันธ์กับผู้อื่นที่ต้องตึงเครียดต่อกันเพื่อรักษาผลประโยชน์ส่วนตัวให้ได้ เป็นเหตุให้ต้องประนีประนอมต่อกันโดยยอมอยู่ใต้การปกครองของรัฐ ตัวอย่างก็คือรัฐปรัสเซียในขณะนั้นซึ่งเฮเกลต้องการเห็นเป็นรัฐตัวอย่างของปรัชญาการเมืองของตนคือเป็นรัฐที่รู้จักประสานประโยชน์ของพลเมืองเพื่อความยิ่งใหญ่ของตน ประชาชนก็ต้องยอมเสียสละสนับสนุนรัฐอย่างดีเพื่อผลประโยชน์ของตนและครอบครัวจะได้รับความคุ้มครองอย่างดี