การเรียนปรัชญานั้นไม่ใช่การสนทนาไปเรื่อยๆ ในที่สุดก็จับประเด็นอะไรไม่ได้ แต่เราต้องตั้งประเด็นเป็นเรื่องๆเป็นหัวข้อไป เช่นเรื่องการนับถือศาสนาเดียวกันแต่ทำไมความเข้าใจในการประพฤติ ปฏิบัติไม่เหมือนกันในแต่ละวัด เช่น นโยบายไม่เหมือนกัน เช่นการนั่งสมาธิ คนเข้าใจไม่เหมือนกัน ทำไมต้องตีความ ? เพื่อให้เข้าถึงเจตนารมณ์ของผู้แต่ง เข้าถึงแก่น เข้าใจและสามารถนำไปปฏิบัติได้ แต่กลับมาทะเลาะกัน แทนที่จะมาปฏิบัติ การที่เขาบอกไม่ตีความนั้น ก็เป็นการตีความอย่างหนึ่ง การยึดติดเพียงสำนักเดียว มีปัญหาคือเราจะทราบได้อย่างไรว่าสำนักนี้สอนตรงตามเจตนารมย์ของศาสดามากที่สุด… READ MORE
สหวิทยาการ คำนี้มีการใช้เพื่อแปลคำในภาษาอังกฤษหลายคำ แต่ความหมายและกระบวนคิดต่างกัน ควรเข้าใจให้ชัดเจน ได้แก่ Multidisciplinary study เป็นการเรียนหลายวิชา แต่ละวิชาก็เอาผู้เชี่ยวชาญในแต่ละด้านมาสอน ซึ่งเหมือนกับหลักสูตรต่างๆที่เราเรียนกันมา โดยในบางวิชาระดับปริญญาตรี จะมีบางวิชาอยู่นอกสาขา ก็เป็นความรู้รอบตัว เรียกว่าเรียนแบบ ขนมชั้น คือแต่ละชั้นแต่ละชั้นจะแยกกัน เพียงแต่ว่าคนที่ทานนั้น จะทานขนมชั้นแล้วก็เอาไปผสมกันเองในกระเพาะ Transdisciplinary study เหมือนกับ… READ MORE
ชาวกรีกไม่แบ่งเป็นปรัชญาบริสุทธิ์และประยุกต์เพราะความรู้ทุกอย่างเป็นปรัชญาหมด (การช่างและเทคนิคไม่ถือว่าเป็นความรู้เพราะใช้ฝีมือแทนปัญญา) ความรู้ส่วนใดมีชื่อเรียกเป็นวิชาก็ถือว่าไม่ใช่ปรัชญา ปรัชญาจึงได้แก่ความรู้ที่ยังไม่แยกตัวออกไป คริสเตียม วอลฟ์ (Christian Wolff 1679-1754) ยุค modern แบ่งเนื้อหาปรัชญาในสมัยของตนเองออกเป็น 4 สาขาคือ Metaphysics, Epistemology, Logics, Axiologia (ซึ่งประกอบด้วย Ethics,… READ MORE
ซอกแซกหามาเล่า (276) หากเปาโลมโนถึงศาสนายุคหิน ก่อนที่เปาโลอายุได้ 26 ปี เปาโลย่อมคิดตามโมเสสในฐานะที่เป็นศาสนิกที่ดีของศาสนายูดาห์ว่าใครไม่นับถือพระเจ้าที่มีนามว่ายาห์เวห์ ก็ถือว่าเป็นศัตรูกับพระยาห์เวห์และเพราะฉะนั้นเป็นศัตรูกับผู้จงรักภักดีต่อพระยาห์เวห์ ไม่มีสิทธิ์ได้อะไรจากพระยาห์เวห์ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า มนุษย์ยุคหินทั้งหลายไม่มีใครรู้จักพระยาห์เวห์ จึงไม่มีสิทธิได้รับการดูแลจากพระยาห์เวห์ องค์ครรภะที่พวกเขานับถือนั้นก็คือสิ่งยอดเยี่ยมที่พระยาห์เวห์ทรงสร้างมา แต่แข็งข้อและแข่งบารมีกับพระยาห์เวห์ ผู้นับถือองค์ครรภะก็อาจจะได้ประโยชน์อยู่บ้างในวงจำกัด เมื่อ ตายไปแล้วก็ไม่มีอนาคต เพราะพระยาห์เวห์ไม่เคยรับรองว่าวิญญาณจะเป็นอมตะ อาจจะมีชีวิตในโลกของวิญญาณอยู่ต่อไปสักชั่วระยะเวลาหนึ่งแล้วก็สูญหายไป เพราะองค์ครรภะพระยาห์เวห์สร้างให้เป็นจิตอมตะก็จริง… READ MORE
ซอกแซกหามาเล่า (275) พระเจ้าแห่งบรรพบุรุษแห่งบรรพบุรุษ ความนำ ด้วยความสนใจเชิงวิชาการและโดยเฉพาะอย่างยิ่งเชิงปรัชญาที่ผมบังเอิญโชคดีได้ไปเรียนรู้มาระดับโลกและยังดูแลการสอนปรัชญาระดับสูงสุดของชาติมิให้ตกยุค ก็ได้ติดตามกระแสความคิดปรัชญาระดับโลกอยู่ตลอดเวลา และได้รับรู้กระแสหนึ่งที่ยกย่องว่าความคิดปรัชญาของเปาโลในด้านปรัชญาศาสนา ยังทันสมัยและยังน่าศึกษาอยู่ไม่ว่าจะนับถือศาสนาคริสต์หรือไม่ก็ตาม ถ้าไม่นับถือศาสนาก็ตัดศรัทธาออกไปคงเหลือแต่การพิจารณาเนื้อหาปรัชญา หากมีศรัทธาก็เติมเต็มศรัทธาเข้าไปตามความพอใจว่าอยากจะคิดแบบคริสตจักรคาทอลิก หรือคริสตจักรโปรเตสแตนต์ หรือคริสตจักรออร์โทดอกซ์ ก็เท่านั้นเอง เราก็จะมีเรื่องคุยเรื่องปรัชญาที่ทันสมัยระดับโลกกันอย่างเพลิดเพลินโดยไม่ต้องกังวลถึงความขัดแย้งที่ทำให้เสียมู้ด เราได้เห็นมาแล้วถึงความกังวลของลูกศิษย์ของเปาโลที่เธสะโลนิกาเรื่องโลกหน้า (ซึ่งมนุษย์ทุกชาติทุกภาษาทุกยุคทุกสมัยมีความห่วงใยถึงกังวลเพราะเป็นประเด็นของปรัชญาศาสนาสากลที่ยังไม่ตกยุค) และเปาโลก็ได้ตอบไปตามปรัชญาของท่านซึ่งปรัชญาสากลถือว่ายังเป็นคำตอบที่ทันสมัยอยู่ในระดับหนึ่งในปัจจุบัน ส่วนว่าใครจะพอใจแล้วหรือยังเป็นเรื่องต้องพิจารณาลงไปถึงระดับกระบวนทรรศน์ต่อไป ชาวเธสะโลนิกาที่ถามปัญหาเรื่องโลกหน้าแก่เปาโลนั้นมีทั้งชาวยิวซึ่งมีบรรพบุรุษร่วมกับเปาโลไล่ไปได้ถึงอับราฮัม พระเจ้าแห่งบรรพบุรุษของเปาโลจึงได้แก่พระเจ้าที่มีนามว่ายาห์เวห์… READ MORE
“Establish a supportive pedagogical framework designed to foster a robust learning culture and an optimal environment for student engagement. This model incorporates informal learning pathways that facilitate philosophical research tailored to individual student interests, thereby enabling the systematic development of their critical thinking and philosophical reasoning.”
~ Kirti Bunchua, 2018
Philosophy is the study of the mind (intellect) and it outcomes.