Category: ญาณวิทยา


  • unrepresentative generalization

    unrepresentative generalization ไม่ใช่ตัวแทนให้สรุป ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ   ข้อการไม่ใช่ตัวแทนให้สรุปนี้เป็นเรื่องการวางนัยทั่วไปเร็วเกินไป นั่นคือ อุปนัยจากประสบการณ์ที่ได้มานั้นไม่เพียงแต่ไม่เพียงพอเท่านั้น   แต่เป็นประสบการณ์ที่ใช้ไม่ได้สำหรับเป็นข้อสรุป เข้าข่ายเนื้อหาไม่ถูกต้อง เพราะฉะนั้นแม้จะได้ประสบการณ์มาจำนวนมากสักเพียงไรก็ไม่สามารถทำให้การอนุมานสมเหตุสมผลไปได้ ตัวอย่างเช่น… READ MORE

  • unoticed factor

    unoticed factor  ตัวการรอดพ้นสายตา ผู้แต่ง : กันต์สินี  สมิตพันธ์ ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ ในการพิสูจน์แบบอุปนัย (induction) นั้น ความบกพร่องสำคัญอย่างหนึ่ง เรียกว่าตัวการรอดพ้นสายตา สมัยโบราณนั้น ใคร ๆ ก็เชื่อว่าโลกแบน… READ MORE

  • truth – table

     การทดสอบความสมเหตุสมผลด้วยตารางความจริง ผู้แต่ง : พระปรียะพงษ์  คุณปัญญา ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ ในการพิสูจน์ชุดของการอ้างเหตุผลโดยตารางนั้น เราจะต้องเริ่มจากการสมมติข้อความเชิงเดี่ยวแต่ละข้อความ  ด้วยสัญลักษณ์พร้อมด้วยเครื่องหมายสันธานที่ถูกต้อง  แล้วทำเป็นตารางขึ้นแทนด้วยสัญลักษณ์ตลอดถึงตรวจสอบถึงความถูกต้อง   ความสมเหตุสมผล ที่มีความเป็นไปได้หรือเป็นจริง   สมมติว่าข้อเสนอนั้นจริงทุกประการแล้ว  ข้อสรุปก็คงต้องจริงทุกกรณีโดยไม่มีข้อยกเว้น  ในกรณีดังกล่าวนี้ก็ถือได้ว่าเป็น เป็นชุดของการอ้างเหตุผลที่สมเหตุสมผล  แต่ถ้ามีข้อเท็จเพียงกรณีเดียว … READ MORE

  • trigonometry and network

    trigonometry and network ตรีโกนมิติกับระบบเครือข่าย ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ การค้นพบตรีโกณมิตินับเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาปรัชญาจำนวนเลขของสำนักไพแธเกอเริสที่ว่า  เอกภพคือจำนวนเลข มาเป็น “เอกภพมีโครงสร้างเป็นอัตราส่วนตามรูปเรขาคณิต ซึ่งจัดได้เป็นเส้นตรง และเส้นตรงเหล่านี้ประกอบกันให้เป็นรูปสามเหลี่ยมมุมฉากได้ ซึ่งมีด้านเป็นอัตราส่วนต่อกันตายตัว” ผู้ค้นพบอัตราส่วนตรีโกณมิติคนแรกเท่าที่มีหลักฐานคือฮิปพาร์เคิสแห่งโรดส์… READ MORE

  • syllogism

    syllogism รูปนิรนัย ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ   รูปนิรนัย (Syllogism) คือ การแสดงออกของการอ้างเหตุผลอย่างตรงๆ องค์ประกอบ ต้องมี 3 ประโยคตรรกวิทยา โดยมี… READ MORE

  • subjects about logic

    subjects about logic  ชื่อวิชาว่าด้วยเหตุผล ผู้แต่ง : ปราโมทย์  หม่อมศิลา ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ                 แอเริสทาเทิล(Aristotle ก.ค.ศ.384-322) ได้ชื่อว่าเป็นบิดาของวิชาตรรกวิทยา (logic) ที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน แอเริสทาเทิลเองไม่ได้ให้ชื่อวิชาไว้  เพียงแต่เขียนเรื่องต่าง… READ MORE

  • Stereotyping

    Stereotyping อ้างพวก ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ ภาษาที่ใช้กันโดยทั่วไปมักจะมีการอ้างพวกอยู่บ่อยๆ ผู้พูดและผู้ฟังมักจะเข้าใจกันคนละทาง คือ ผู้พูดมักจะเข้าใจว่าตนหมายถึงส่วนมาก หรือ หมายถึงว่าเป็นจุดเด่น แต่ผู้ฟังมักจะเข้าใจว่าทั้งหมดอยู่เสมอ ถ้าเป็นเรื่องไม่เกี่ยวข้องกับผู้ฟังก็ไม่เป็นไร ถ้าเป็นเรื่องที่ผู้ฟังคิดว่าเกี่ยวข้องกับตน ก็มักจะมีเรื่อง… READ MORE

  • Square of Opposition

    Square of Opposition ลักษณะของประโยคตรรกะ ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ   เพื่อสะดวกในการจัดจำลักษณะของประโยคตรรกะ (…) โปรดสังเกตผังข้างล่างนี้ ซึ่งเรียกกันว่าจัตุรัสแห่งการตรงข้าม (Square of opposition)… READ MORE