Category: ปรัชญาคุณค่า


  • กระบวนทรรศน์ 5, สัญชาตญาณ 4, พลัง 4

    อ.ดร.เมธา หริมเทพาธิป … กระบวนทรรศน์ 5 เป็นทั้งหลักปรัชญาที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาปรัชญาในรูปแบบใหม่ และเป็นทั้งนวัตกรรมทางความคิดที่ถูกวางระบบคิดและเนื้อหาโดย “ศาสตราจารย์กีรติ บุญเจือ” ราชบัณฑิตสาขาปรัชญา READ MORE

  • เทคโนโลยีกับปัญหาสังคมสมัยใหม่

    อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต … การใช้และปล่อยให้ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ แอพพลิเคชั่นต่างๆ มามีอิทธิพลเหนือมนุษย์ในยุคเทคโนโลยีสารสนเทศที่ถูกสถาปนาให้เป็นยุคใหม่ที่ทรงอิทธิพลต่อวิถีการดำเนินชีวิตของมนุษย์ และได้ทำให้มนุษย์ถูกล้อมกรอบด้วยเทคโนโลยีอย่างสิ้นเชิง  ปัญหาของสังคมก้มหน้าจึงมีอยู่จริงและจะดำเนินไปตราบเท่าที่เทคโนโลยีสารสนเทศยังแวดล้อมมนุษย์ไว้เช่นนี้ โดยในท้ายที่สุดแล้ว เราก็กลายเป็นเพียงทาสของฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ที่เพื่อนมนุษย์ของเราผลิตขึ้นมา แทนที่เราจะเป็นนาย เรากลับจะกลายเป็นบ่าวไปอย่างสมบูรณ์แบบ สารัตถะของเทคโนโลยีตามแนวคิดของไฮเดกเกอร์คือ การปิดล้อมสิ่งต่างๆเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพที่มากขึ้น และเป้าหมายในการเพิ่มประสิทธิภาพนี้ก็เพียงเพื่อการมีประสิทธิภาพที่มากยิ่งๆ ขึ้นไปอีก (Heidegger, 1977,… READ MORE

  • ปรัชญากับความสุข

    พ.อ. ดร.ไชยเดช แก่นแก้ว … ลัทธิปรัชญาเกิดจากการพัฒนาคำตอบของคำถามปรัชญาบนมโนคติหนึ่งๆ อย่างชัดเจน ปัญหาในความคิดของนักปรัชญามี 2 ระดับคือ  ปัญหาระดับสัญชาตญาณเพื่อความอยู่รอด และปัญหาระดับปัญญา เกิดจากการตรึกตรองจนเห็นคำถาม ตอบสนองด้วยคำตอบที่มาจากปัญญา มนุษย์ใช้ปัญญาศึกษาเกี่ยวกับสิ่งที่เป็นอยู่และดำรงอยู่  ความเป็นจริงทั้งหลายที่เคยมีกล่าวถึงกันมาแล้วทั้งหมดย่อมประกอบด้วยสิ่งในฐานะสิ่งบริสุทธิ์หรือสารัตถะ (essence) กับภู (to-be) หรือการเป็นอยู่ที่บริสุทธิ์ ทั้งที่เป็นกายภาพและที่เกี่ยวข้องกับจิต… READ MORE

  • การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง

    พ.อ.ดร.ไชยเดช แก่นแก้ว … คำตอบทางปรัชญาสำหรับปรัชญาความสุขในปัจจุบันโดยการใช้วิจารณญาณด้วยกระบวนทรรศน์ปรัชญาที่เป็นความเชื่อพื้นฐานที่มีในจิตใจของมนุษย์ทุกคน เป็นสมรรถนะเข้าใจและเชิญชวนให้เจตจำนงตัดสินใจตามเกณฑ์วิทยาของกระบวนทรรศน์นั้น ผู้ที่อยู่ในกระบวนทรรศน์ใดย่อมมีทัศนคติต่อแง่มุมต่างๆ ของชีวิต ค่านิยม การพัฒนาวัฒนธรรมและอารยธรรมของมนุษยชาติที่สอดคล้องกับกระบวนทรรศน์ปรัชญานั้น ย่อมได้คำตอบใหม่ที่ว่ากระบวนทรรศน์ปรัชญาหลังนวยุคสายกลางมีมุมมองว่า การพัฒนาคุณภาพชีวิตเป็นสารัตถะของกระบวนทรรศน์ปรัชญาหลังนวยุค READ MORE

  • ความดีงามกับความสุขแท้ตามความเป็นจริง

    หากยอมรับว่า มนุษย์มีองค์ประกอบพื้นฐาน 2 ส่วน คือ กายและจิต ความสุขแท้ตามความเป็นจริงของมนุษย์มีทรรศนะที่แตกต่างกัน  สำหรับบริบทวัฒนธรรมไทย ความดีงามที่ให้ความสุขแก่ชีวิต ในทรรศนะของพระพุทธศาสนา ความสุขหรือประโยชน์ในการกระทำความดี มี 3 ประการ คือ ประโยชน์ขั้นตาเห็น ประโยชน์ขั้นเลยตาเห็น และประโยชน์ขั้นจุดหมายสูงสุด READ MORE

  • คุณค่าของความสุข: ปรัชญากระบวนทรรศน์

    อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน … ปรัชญาหลังนวยุคได้ปรับท่าทีอย่างสำคัญหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยเน้นการส่งเสริมมนุษยนิยม (Humanism) เพื่อการยอมรับความแตกต่างหลากหลายอันเป็นหนทางของการประนีประนอม ลดความขัดแย้งและส่งเสริมสันติภาพโลก อารยธรรมของมนุษย์ได้แสดงรูปแบบของความสุขในการใช้ชีวิตในโลกนี้ รวมไปถึงความสุขในการนับถือศาสนาและแสดงให้เห็นว่าแตกต่างกัน READ MORE

  • ปรัชญาพราหมณ์-ฮินดู

    แนวคิดจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู  ศาสนาพราหมณ์-ฮินดูในสมัยโบราณ เรียกว่า “สนาตนธรรม” ซึ่งหมายถึงคำสั่งสอนของพระวิษณุเป็นเจ้า ในสมัยต่อมาเรียกว่า “ไวทิกธรรม” คือธรรมที่ได้มาจากพระเวท ซึ่งหมายถึงคำสอนของพระวิษณุเป็นเจ้า ต่อมาจึงเรียกว่า “พราหมณธรรม” ซึ่งแปลว่าคำสั่งสอนของพราหมณ์ ต่อมาเรียกชื่อใหม่ว่า “หินทูธรรม” ซึ่งแปลตามหลักไวยากรณ์ภาษาสันตกฤต แปลว่า “ผู้ละเว้นหิงสากรรม” คือ อหิงสก “หินทูธรรม”… READ MORE

  • ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง: การประยุกต์ใช้ในระดับครอบครัว

    อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน … เมื่อน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในระดับปัจเจกบุคคล แต่ละบุคคลย่อมตีความปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้แตกต่างหลายหลาย หากแต่อยู่ในเกณฑ์ของปรัชญหลังนวยุคสายกลางคือ การพัฒนาคุณภาพชีวิตเพื่อความสุขแท้ตามสัญชาตญาณปัญญา และพิจารณาการกระทำต่างๆ ด้วยองค์ประกอบคุณธรรม 4 คือ ประกอบด้วยความรอบคอบ ความกล้าหาญ ความพอเพียงและการแบ่งปัน  และ หลักเมตตา 6 เขาย่อมก้าวไปบนเส้นทางของการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเขาเอง READ MORE