ethical right สิทธิทางจริยะ

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

ปัญหาสิทธิ ( Right) ได้แก่ สิ่งที่มนุษย์พึงมีในฐานะเป็นมนุษย์ มีปัญหาอยู่ว่าทำไมมนุษย์แต่พอเกิดมาก็มีสิทธิดังกล่าว ส่วนทารกในครรภ์มีสิทธิเท่ากับทารกที่คลอดออกมานอกครรภ์แล้วหรือไม่ สิทธิที่ว่านี้เป็นสิทธิปรนัยหรืออัตนัย

สิทธิตามธรรมชาติ มีนักปรัชญาจำนวนมากตั้งแต่ยุคโบราณจนถึงปัจจุบัน อ้างว่ามนุษย์มีสิทธิตามธรรมชาติ ในฐานะที่เกิดมาเป็นมนุษย์ก็ย่อมมีสิทธิทุกอย่างที่มนุษย์พึงมีความคิดนี้เฟื่องมากในยุโรประหว่างศตวรรษที่ 18 เป็นพื้นฐานของรัฐธรรมนูญฉบับแรกของสหรัฐอเมริกา และเป็นแรงจูงใจให้เกิดการปฏิวัติฝรั่งเศส ในที่สุดก็เป็นสาเหตุให้เกิดสิทธิเสรีนิยมและทุนนิยมอย่างเลยเถิด

สิทธิเป็นของรัฐ ฝ่ายที่สุดโต่งไปอีกทางหนึ่งเรียกว่าคนแต่ละคนไม่มีสิทธิอันใดสิทธิที่เรียกร้องกันนั้นล้วนแต่เป็นอัตนัยประดิษฐ์ขึ้นเรียกร้องกันไปเอง ผลก็คือทำให้ความวุ่นวายในสังคมก่อให้เกิดความยุ่งยากมากมายในการปกครอง อันที่จริงแล้วมนุษย์เราเกิดมามือเปล่า อาศัยแผ่นดินเป็นที่เกิดและที่อยู่อาศัยเพื่อให้มีชีวิตอยู่ได้ สิทธิทั้งหมดจึงเป็นของรัฐผู้เป็นเจ้าของอันชอบธรรมของแผ่นดินทุกระเบียดนิ้ว รัฐมีสิทธิที่จะจัดการปกครองและเรียกร้องอะไรก็ได้เพื่อความมั่นคงของรัฐ ประชาชนเป็นของรัฐ ไม่ใช่รัฐเป็นของประชาชน

สิทธิตามคุณค่า ผู้เขียนคิดว่า สิทธิน่าจะเป็นผลสืบเนื่องมาจากคุณค่าทางจริยะเราได้พิจารณากันมาแล้วว่ามีคุณค่าทางจริยะส่วนหนึ่งเป็นปรนัย ดังนั้น สิทธิส่วนหนึ่งของมนุษย์ก็ย่อมต้องเป็นปรนัยด้วย นั่นคือ สิทธิอันพึงมีทึกสิ่งที่ประกันศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ นอกจากนั้น แต่ละสังคมมีคุณค่าจริยะอัตนัยของสังคม สมาชิกของสังคมใดก็ตามต้องมีสิทธิที่จะมีทุกสิ่งที่ประกันคุณค่าจริยะอัตนัยของคนในสังคมนั้น เช่น คนไทยย่อมจะต้องมีสิทธิทุกอย่างที่จะอยู่ได้อย่างคนมีชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และเสรีภาพตามระบอบประชาธิปไตย