ethical responsibility ความรับผิดชอบทางจริยะ

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

ลัทธิกับหน้าที่เป็นของคู่กัน ผู้ที่คิดจะมีลัทธิแต่เพียงอย่างเดียวนับว่าเป็นผู้คิดจะเอาเปรียบสังคมไม่มีคุณสมบัติอันถูกต้องสำหรับจะอยู่ในสังคม เมื่อมีลัทธิแล้วก็มีหน้าที่จะต้องให้สิทธิเดียวกันแก่ผู้อื่นแต่ทว่าผู้ที่จะสามารถคุ้มครองสิทธิของทุกคนได้ก็คือรัฐ ดังนั้น ผู้มีสิทธิจากรัฐทุกคนจึงมีหน้าหน้าที่ให้ความร่วมมือกับรัฐในการคุ้มครองสิทธิของทุกคน ให้มีสิทธิและได้สิทธิอย่างเสมอภาคกัน

เมื่อมีหน้าที่ก็ย่อมจะต้องมีความรับผิดชอบที่จะปฏิบัติหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพมิฉะนั้นหน้าที่ก็จะไร้ความหมาย

ความรับผิดชอบขั้นแรกก็คือ ศึกษาให้รู้สิทธิและหน้าที่ของตนเองอย่างเพียงพอสำหรับปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้องในชีวิตประจำวัน หากมีกรณีพิเศษก็ต้องรับผิดชอบขวนขวายไต่ถามผู้เชี่ยวชาญความรับผิดชอบ

ขั้นต่อมาก็คือ หาวิธีปฏิบัติหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพ และความรับผิดชอบ

ขั้นสุดท้ายก็คือ ยอมรับโทษเมื่อปฏิบัติหน้าที่บกพร่อง เช่น ยอมเสียค่าปรับโดยดีตามกฎหมายเมื่อขับรถผิดกฎจราจรไม่ว่าจะเจตนาหรือไม่ก็ตาม รับโทษจำคุกเมื่อกระทำความผิดและถูกตัดสินตามกระบวนการยุติธรรม

พลเมืองดีที่สำนึกในความรับผิดชอบจริง ๆ จะต้องปฏิบัติทั้ง 3 ขั้นตอนอย่างจริงใจ มิใช่ปฏิบัติอย่างจำยอมเพราะเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ได้ศึกษาจริยศาสตร์แล้วย่อมจะต้องเข้าใจได้ดีว่า สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบ ทั้ง 3 อย่างนี้จะต้องสัมพันธ์กันแน่นแฟ้นเพียงใด มีอย่างหนึ่งก็จะต้องมีอีก 2 อย่างตามมาโดยจำเป็น

ถ้าไม่ต้องการอย่างใดอย่างหนึ่งก็ต้องไม่ต้องการอีก 2อย่างด้วย จึงหวังว่าผู้ที่รักสิทธิอย่างคนไทยจะได้ช่วยกันกระตุ้นให้คนไทยทุกคนตระหนักในความสำคัญของ 3 นี้อย่างจริงจังกันเสียที ตัวอย่างที่เห็นได้ง่าย ๆ เช่น ผู้ที่ต้องการสิทธิขับรถบนท้องถนน ย่อมจะต้องสำนึกและยอมรับว่าตนมีหน้าที่และความรับผิดชอบบนท้องถนน มิใช่คิดแต่จะทวงสิทธิอย่างเดียว ถ้าไม่อยากจะมีหน้าที่และไม่ยอมรับผิดชอบก็ไม่อยากอะไรเลย ไม่ใช้สิทธิเสียเท่านั้นจะไม่มีใครว่าอะไรได้เลย อย่างน้อยปัญญาชนทั้งหลายควรเป็นตัวอย่างที่ดีในเรื่องนี้ ต่อไปจะค่อย ๆ เป็นชีวิตจิตใจของคนไทยทั้งชาติไปเองทีละน้อย โปรดจำใส่ใจไว้เสมอว่า สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบต้องไปด้วยกันเสมอ