ethical standard, answers of คำตอบมาตรการจริยะ

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

ลัทธิปรัชญาจริยะแยกกันเป็น 4 บ่อเกิดนี้ จะขัดแย้งกันในทุกเรื่องลัทธิต่าง ๆ ในกลุ่มเดียวกันและต่างกลุ่มกันหรือไม่?

ย่อมจะมีส่วนที่เหมือนกันและต่างกัน เช่นเดียวกับความคิดเห็นของนักปราชญ์แต่ละคน ส่วนมากแล้วจะสนับสนุนกันและให้สมบูรณ์มากขึ้น

การศึกษาปรัชญาโดยทั่วไปและปรัชญาจริยะโดยเฉพาะจึงควรศึกษาด้วยใจกว้าง ปราศจากอคติ ยอมรับส่วนดีจากทุกบ่อเกิด จะนับได้ว่าเป็นคนฉลาดทั้งนั้น ดังนั้นผู้อ่านไม่ต้องแปลกใจหรือฉงนใจหรือสนเท่ห์หากจะพบว่านักปรัชญาคนเดียวคนเดียวกันมีชื่ออยู่ในหลายกลุ่ม ถ้าพิจารณาดูดีๆ จะเห็นว่านักปรัชญาผู้นั้นไม่ขัดแย้งตัวเอง แต่มีเหตุผลของตนในการยึดถือหลายบ่อเกิดเป็นมาตรการจริยะ

การแบ่งพิจารณาตามบ่อเกิดเช่นนี้เป็นเพียงวิธีหนึ่งสำหรับจัดระเบียบคำตอบซึ่งมีอยู่มากมายและสับสนมากเท่านั้น อาจจะมีวิธีจัดระเบียบได้อีกหลายแบบตามแต่ผู้เขียนแต่ละท่านจะเห็นเห็นชอบ

อัตนัยนิยมกับปรนัยนิยม การแบ่งลัทธิอย่างหยาบที่สุดของปรัชญาจริยะและของปรัชญาคุณค่าทุกสาขา ได้แก่ การแบ่งออกเป็นลัทธิอัตนัยนิยม (subjectivism) ลัทธิปรนัยนิยม (objectivism) และลัทธิหลังนวยุค (postmodernism)

ลัทธิอัตนัยนิยม ได้แก่ ลัทธิที่ถือว่ามาตรการเป็นอัตนัย (subjective) นั่นคือ มิได้มีอยู่จริงนอกความคิดของมนุษย์ มาตรการที่ถือกันอยู่ล้วนแต่เป็นมาตรการที่มนุษย์กำหนดขึ้นเองเป็นส่วนตัวหรือส่วนรวม และแต่ว่าจะเป็นที่ยอมรับกันเฉพาะตัวหรือเป็นที่ยอมรับกันในสังคม (intrinsic) ลัทธินี้อาจได้มาตรการมาจากบ่อเกิดใดก็ได้

ลัทธิปรนัยนิยม ได้แก่ ลัทธิที่ถือว่ามาตรการเป็นปรนัย (objective) นั่นคือ มีอยู่จริงนอกความคิดของมนุษย์ (extrinsic) การที่มนุษย์เราถือไม่เหมือนกันนั้นเป็นเพราะ ความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ผู้ที่รู้มาตรการแท้มีหน้าที่จะต้องอธิบายชี้แจงและชักชวนให้ผู้อื่นเห็นแจ้งรู้จริงด้วย แต่ละคนในลัทธินี้มักจะมั่นใจว่ามาตรการที่ตนรู้และยึดถืออยู่เป็นปรนัยแต่เพียงมาตรการเดียว จึงพยายามจะเปลี่ยนความคิดของทุกคนที่ไม่เห็นด้วยกับตน ให้ยอมรับมาตรการของตนให้จงได้ จึงเกิดมีการแข่งขันกันระหว่างลัทธิที่เป็นปรนัยด้วยกันลัทธินี้อาจจะได้มาจากบ่อเกิดใดก็ได้