ethic standard มาตรการจริยะ

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

มาตรการจริยะ คือกรอบให้เลือกเป้าหมายเฉพาะกิจและวิธีในสถานการณ์กรอบใดมีคำสอนเรื่องโลกหน้าก็เป็นศาสนาด้วย กรอบใดปฏิเสธคำสอนเรื่องโลกหน้า ก็เป็นปรัชญาวัตถุนิยม ทั้ง 2 กรอบจะให้อุดมการณ์และอุดมคติของชีวิตต่างกัน เช่น

ก.เชื่อเรื่องโลกหน้า ปรัชญาบริสุทธิ์ของเรามีพื้นฐานอยู่บนคำสอนของศาสนาที่เขานับถืออยู่อุดมคติของเขาก็คือ หลักการหรือข้อธรรมพึงปฏิบัติตามแนวทางศาสนาของเขาอันเป็นวิถีที่เขาเชื่อว่าจะนำเขาบรรลุถึงเป้าหมายหรืออุดมการณ์ที่เขามีศรัทธาอยู่

ข. และ ค. ไม่นับถือศาสนา หรือนับถือแต่ไม่ศรัทธา ปรัชญาบริสุทธิ์ของเขาจะเป็นสสารนิยม (materialism) มิฉะนั้นก็เป็นมนุษย์นิยมแบบโลกียะ (worldly humanism) คือ เชื่อว่ามีแต่โลกนี้เท่านั้น ข. ซึ่งเป็นนักวัตถุนิยมจะใช้เวลาหาความสุขใส่ตัวเท่านั้น ค. ซึ่งเป็นนักมนุษย์นิยมจะแบ่งเวลาทำชื่อเสียง เพื่อได้ชื่อว่าเป็นผู้มีส่วนพัฒนาความเป็นมนุษย์เพื่อมนุษย์

ก. ซึ่งเชื่อเรื่องโลกหน้าก็นับเป็นมนษย์นิยมได้เหมือนกัน หากเขาอุทิศเวลาเพื่อพัฒนาความเป็นมนุษย์เพื่อศาสนา เรียกลัทธินี้ว่ามนุษย์นิยมแบบอุตระ (transcendental humanism)

3 คนนี้มีอุดมการณ์ของชีวิต (เป้าหมายสูงสุดของชีวิต) ต่างกัน เป้าหมายของการกระทำแต่ละอย่างหรือเป้าหมายเฉพาะกิจก็ต่างกัน และอุดมคติ (วิถี) ที่เขาเลือกเพื่อบรรลุเป้าหมายก็อาจจะต่างกันไปด้วย หรือถ้าบังเอิญเหมือนกันเหตุผลในการเลือกก็อาจจะต้องต่างกันเพราะเพราะเหตุผลมาจากเป้าหมายสูงสุดที่ต่างกัน

ปัญหาสำคัญที่สุดของจริยธรรมก็คือ ปัญหาเรื่องมาตรการจริยะ  (ethical norm) มาตรการจริยะคือ แนวทางที่นักปรัชญาต่าง ๆเสนอขึ้นเพื่อช่วยกำหนดการตัดสินใจในสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ ตามที่นักปรัชญาแต่ละท่านจะกำหนดขึ้น ตามสภาพจิตวิทยาและสภาพแวดล้อมที่ท่านกำลังมีประสบการณ์อยู่

บางท่านก็ตั้งใจกำหนดขึ้นเป็นมาตรการตายตัว มาตรการของท่านจึงได้ชื่อว่าลัทธิปรนัยนิยม (objectivism) บางท่านก็ตั้งใจกำหนดขึ้นเป็นตัวอย่างให้นำเอาไปประยุกต์ใช่ตามความเหมาะสมของกาละและเทศะ เพราะถือว่าเราไม่อาจจะกำหนดมาตรการตายตัวได้มาตรการของท่านจึงได้ชื่อลัทธิว่าอัตนัยนิยม (subjectivism)

เราพึงศึกษามาตรการเหล่านี้เพื่อนำไปใช้ในสถานการณ์ที่เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์ต่อไป ทุกมาตรการจึงอาจจะเป็นประโยชน์แก่ผู้รู้จักนำไปใช้ในสถานการณ์ที่เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์ต่อไป ทุกมาตรการจึงอาจจะเป็นประโยชน์แก่ผู้รู้จักนำไปใช้ในสถานการณ์ต่าง ๆ ในชีวิตของแต่ละบุคคล