foundationalist truth ความจริงของลัทธิมูลฐานนิยม ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ การสงสัยของเดการ์ตที่เรียกว่าสงสัยสากล หรือสงสัยหมดทุกอย่างนั้น เป็นการสงสัยเพื่อเป็นวิถีนำไปสู่ความจริงของเรื่องที่สงสัยเท่านั้น จึงเรียกความสงสัยชนิดนี้ว่า สงสัยแบบวิธีการ(methodical doubt) คือสงสัยเพื่อจะยืนยันใหม่ในภายหลังให้หนักแน่นยิ่งขึ้น ความสงสัยแบบนี้นักปรัชญายุคกลางใช้กันเป็นส่ำเป็นสัน เช่น… READ MORE

foundationalist theory ทฤษฎีมูลฐาน ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ เป็นทฤษฎีที่เชื่อว่าความจริงทุกข้อต้องจับกลุ่มประสานกันในลักษณะที่ว่า ต้องเริ่มจากข้อความจะต้องพิสูจน์ได้ตามตรรกวิทยานิรนัย (ดู deduction) กลุ่มนักเหตุผลนิยมสมัยใหม่ดังกล่าวข้างต้นแม้จะอยู่ในยุคใหม่ แต่ยังมีความเชื่อถือนึกคิดอย่างคนยุคกลาง แต่เพิ่มความรู้ทางคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ที่กำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว คิดจะประนีประนอมทุกฝ่ายให้เป็นระบบสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ความรู้ทางคณิตศาสตร์… READ MORE

experience and interpretation ประสบการณ์กับการตีความ ผู้แต่ง : สุดารัตน์ น้อยแรม ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ หากเราสามารถนำความรู้ทั้งหมดในโลกลงใส่ในกระดาษแผ่นหนึ่งได้ และถามตัวเองว่าเรารู้อะไรบ้างในความรู้ทั้งหมดที่อยู่ในกระดาษแผ่นนั้น เราจะพบความจริงว่า ความรู้ที่เรามีอยู่เป็นส่วนที่เล็กมาก ๆ ส่วนที่เราไม่รู้มันทั้งกว้าง สูง และลึกจนไม่สามารถวัดได้… READ MORE

Euclid’s axiomatism สัจพจน์นิยมของยูคลิด ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ ความคิดแบบกรีกที่เริ่มตั้งแต่เธลิส (เท่าที่มีหลักฐาน) มานั้น ต้องเริ่มระบบเครือข่ายจากปฐมธาตุซึ่งจะต้องเป็นหลักการแม่บท (first principle) ด้วย มิฉะนั้นก็จะไม่ครบเงื่อนไขของระบบเครือข่าย ดังนั้นเมื่อเธลิสแถลงว่าปฐมธาตุได้แก่น้ำ… READ MORE

epoche การใส่วงเล็บ ผู้แต่ง : ศุภชัย ศรีศิริรุ่ง ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ วิธีปรากฏการณ์วิทยา ของ ฮุสเซิร์ล (Edmund Husserl 1859-1938) นั้นนับเป็นจุดเริ่มต้นของท่าทีไม่ยึดมั่นถือมั่นในวัฒนธรรมตะวันตก ด้วยการวางตัวเป็นกลาง ใช้วิธีเป็นกลาง เพื่อให้สามารถเข้าถึงความรู้สึกนึกคิดของแต่ละคนอันนำไปสู่การเข้าใจกันและกันอย่างไร้อคติ… READ MORE

disjunction ประโยคเลือก ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์ ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ ประโยคเลือกเป็นมุมบังคับการคิดแบบชาวตะวันตก ซึ่งผลสรุปที่ออกมานั้นเป็นกฏเกณฑ์ที่เรามั่นใจได้และทำให้เรารู้ว่าทางเลือกนี้จะต้องเป็นจริงหรือเป็นเท็จอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น จะเลือกครึ่ง ๆ กลาง ๆ ไม่มีความแน่นอนไม่ได้ เพราะบางครั้งหรือหลาย ๆ ครั้ง… READ MORE

Descartes on self-knowing เดการ์ตกับการรู้ตัวเอง ผู้แต่ง : เมธา หริมเทพาธิป ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ เดการ์ตในDiscourse on Methods(บทภาษาว่าด้วยวิธีการต่าง ๆ) และMeditations(ข้อคิดคำนึง) แนะให้เริ่มความคิดทุกอย่างจากความสงสัยสากล (universal doubt)… READ MORE